International Gas Union jest organizacją zrzeszającą firmy handlujące gazem i odbiorców z całego świata, ogarnia 70 proc. globalnego rynku. Jej doroczny raport omawia trendy na rynku gazu a przede wszystkim podaje ceny hurtowe na kluczowych rynkach wszystkich kontynentów.
W 2017 r. Polska startowała od 15 lokaty, ale już od 2020 r utrzymywała się w pierwszej piątce. Wreszcie w 2024 wyścig o palmę pierwszeństwa najwyższych cen gazu na świecie zakończył się sukcesem, zdobyliśmy pierwsze miejsce.
Czytaj: Czy Polska ma najdroższy gaz na świecie
Z pewnym smutkiem należy odnotować że w minionym 2025 r. nie udało się powtórzyć tego sukcesu, ale miejmy nadzieję na poprawę w tym roku. Dwa poniższe wykresy ilustrują nasz triumf w 2024 i detronizację w 2025.
International Gas Union jest organizacją zrzeszającą firmy handlujące gazem i odbiorców z całego świata, ogarnia 70 proc. globalnego rynku. Jej doroczny raport omawia trendy na rynku gazu, a przede wszystkim podaje ceny hurtowe na kluczowych rynkach wszystkich kontynentów.
Byłoby ujmą na honorze dla potomków zwycięzców spod Grunwaldu, Kircholmu i Wiednia tak bez walki poddać się i kontentować się drugą lokatą. Abyśmy za rok znowu byli najlepsi, należy zrobić kilka prostych rzeczy, a kilku rzeczy, wręcz odwrotnie, nie robić..
Oto lista działań i zaniechań.
- Zaprzestać jakichkolwiek prac nad kolejna zmianą ustawy o zapasach obowiązkowych gazu ziemnego (pierwsza próba została zawetowana przez prezydenta). W szczególności nie należy dopuścić do sytuacji w której cena gazu na TGE zostałaby na skutek zmian mechanizmu finansowania zapasów obowiązkowych obniżona o koszty tworzenia i utrzymywania tychże zapasów
- Pod żadnym pozorem nie zatwierdzać taryfy Gaz- Systemu obniżającej stawki wejścia do systemu gazu z Niemiec
- Nie zmieniać niczego w przepisach koncesyjnych, bezpieczeństwo powinno być naszym priorytetem, dlatego bariery koncesyjne wejścia na rynek powinny być odpowiednio wysokie.
- Wszelkie pomysły a tym bardziej próby zmiany struktury taryf Gaz-Systemu (opłaty za wejście gazu do systemu i za wyjście gazu z systemu) właścicielsko zneutralizować.
- Utrzymać obecne przepisy o taryfowaniu sektora gazowego w szczególności o ustalaniu regulowanego przychodu i koncie regulacyjnym, co zagwarantuje dalszą słabą motywację do jakichkolwiek rynkowych aktywności.
- Pod karą srogą zapomnieć o rozważaniu wszczęcia jakichkolwiek postępowaniach prowadzonych przez UOKiK w sprawie nadużywania pozycji rynkowej przez głównego gracza
- Zobowiązać Zarząd podmiotu dominującego na rynku poprzez odpowiednie działania Rady Nadzorczej i uchwały WZA wyznaczając dodatkowe premie roczne do osiągnięcia odpowiednio wyższych wyników w segmencie handlu gazem opracowując nowe, bardziej ambitne cele dla wyników na rynku polskim.
- Nie zmieniać kryteriów rozliczania z efektów i wyników zarządu TGE – TGE nadal ma być spółką dywidendową a nie nastawioną na rozwój, mają maksymalizować przychody i minimalizować koszty wpłacając do GPW kaloryczną dywidendę
- Podkręcić i zaostrzyć wskaźniki jakie mają na koniec roku osiągnąć dyrektorzy, kierownicy odpowiedzialni za handel gazem w podmiocie dominującym
- Zidentyfikować a w razie identyfikacji zneutralizować działania jakie mogłyby dać efekty nieracjonalnej aby nie powiedzieć zbędnej racjonalizacji nakładów i kosztów sektora gazowego
- Nie podejmować decyzji inwestycyjnych mogących zwiększyć w przyszłości podaż gazu na krajowym rynku, w szczególności poprzez powstanie FSRU 2
- Powstrzymać i nie kontynuować działań dyplomatycznych mających na celu tranzyt gazu przez nasz kraj, co mogłoby zaowocować niepożądanym spadkiem opłat przesyłowych
- Kontynuować działania opóźniające i opóźniać działania wdrażające przepisy zwiększające krajową podaż gazu w szczególności biometanu
- Nadal prowadzić działania opóźniające i rozpocząć działania personalnie sankcjonujące pomysły rozbudowy podziemnych magazynów gazu – rozbudowa magazynów kawernowych doprowadziłaby do niepożądanego obniżenia stawek za magazynowanie
- W celu maksymalizacji bezpieczeństwa w działaniach dla bezpieczeństwa energetycznego dokładnie przeanalizować możliwe warianty, ścieżki i modele zaburzania konkurencji i w efekcie erozji marż poprzez wchodzenie na rynek nowych graczy, w szczególności podmiotów obcych mogących dysponować własnym gazem
Na polskim rynku gazu w starciu dywersyfikacji (dostaw) i liberalizacji (rynku) wygrała monopolizacja (marż). Gerwazy tłumaczył Hrabiemu w Panu Tadeuszu:
„Tak było po dawnemu: kto raz grunt posiądzie,
Ten dziedzic; wygraj w polu, a wygrasz i w sądzie”
Dzisiaj Gerwazy jako przedstawiciel firmy doradczej Scyzoryk pisałby zapewne:
„Tak jest po naszemu: kto gaz i rury posiądzie
Ten rynek zajeździ. Klientów nie odda a wygra i w rządzie”
Aleksander Zawisza – m.in. doradca ministra środowiska 2012-2013 i z-ca dyrektora w Pionie Rozwoju Rynku Gazu Gaz -System 2016 – 2024 odpowiedzialny m.in. za analizy rynkowe
