Spis treści
Komisarz listy pisze
Tydzień nie przyniósł znaczących zmian w blokadzie Cieśniny Ormuz. Podobno jakieś jednostki przez nią przepływają po opłaceniu się Irańczykom, ale transporty ropy, LNG i przede wszystkim diesla dla Europy dalej stoją zablokowane w Zatoce. Ropa Brent nadal kosztuje w okolicach 110 dolarów za baryłkę, a gaz w Europie – w okolicach 50 euro za MWh. Pewien spadek notowań gazu w hubie TTF widać dopiero za rok.
Od prawie tygodnia ceny paliw w Polsce są częściowo regulowane, ale mechanizm nie chroni przed wzrostem cen, ponieważ wyznaczana codziennie przez rząd maksymalna cena na stacjach jest oparta na cenach hurtowych. A te, przynajmniej w przypadku diesla systematycznie rosną.
Rząd nie podjął na razie żadnych działań dla ograniczenia konsumpcji, do których w liście do krajów UE wezwał unijny komisarz ds. energii Dan Jorgensen. Całości listu nie opublikowano, ale znamy fragmenty z przecieków.
Komisarz napisał m.in., że UE powinna być gotowa na potencjalnie długotrwałe zakłócenia w międzynarodowym handlu energią, ”a państwa członkowskie powinny rozważyć promowanie środków ograniczających popyt, ze szczególnym uwzględnieniem sektora transportu. Państwa członkowskie powinny powstrzymać się od podejmowania działań, które mogą zwiększać zużycie paliw, ograniczać swobodny przepływ produktów naftowych, a wszelkie prace konserwacyjne rafinerii, które nie mają charakteru pilnego, powinny zostać odłożone”.
Jorgensen poprosił też kraje o stosowanie się do zaleceń Międzynarodowej Agencji Energii, która rekomenduje m.in zmniejszenie limitów prędkości na drogach szybkiego ruchu.
Na razie jednak politycy w większości krajów UE nie decydują się na perswadowanie obywatelom, aby oszczędzali paliwo. Rządy obniżają podatki na paliwa. Część, podobnie jak w Polsce, wprowadza administracyjną kontrolę cen.
Wyjątkiem jest Francja, której finanse publiczne są w kiepskim stanie, a rząd traci kontrolę nad deficytem. – Nie porzucimy nikogo, ale nie będziemy wydawać pieniędzy, których nie mamy – stwierdził premier Sebastien Lecornu, zapowiadając skromny pakiet pomocy skierowany na razie tylko do firm transportowych i rybaków.
Ustawa sieciowa podpisana przez prezydenta
Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację prawa energetycznego, znaną pod kryptonimem UC84. „To prawo, które ma wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne. Dotyczy obrotu mocami przyłączeniowymi i ma usprawnić proces inwestycyjny w budowaniu nowych instalacji produkujących prąd” – uzasadnił prezydent.
Decyzja do końca pozostawała niewiadomą, ponieważ w czasie prac parlamentarnych przeciwko ustawie kilkakrotnie głosowała cała opozycja. Protesty zgłaszała część branży OZE, w trakcie prac legislacyjnych część najbardziej kontrowersyjnych przepisów złagodzono, ale wątpliwości zostały. Na jak najszybsze przyjęcie ustawy w tym kształcie zależało PSE.
Ustawa ma wyeliminować „projekty zombie”, czyli takie, które raczej nigdy nie powstaną, ale mają warunki przyłączenia i blokują moce przyłączeniowe. Podnosi też dwukrotnie zaliczki za kilowat wnioskowanej mocy przyłączeniowej, ale ci, którzy już mają umowy przyłączeniowe, będą płacić starą stawkę.
Na uzyskanie wszystkich pozwoleń projekty wiatrowe będą mieć 42 miesiące, a fotowoltaiczne i magazyny – 30 miesięcy. Chyba, że pojawią się opóźnienia ze strony administracji. Wtedy, w uzasadnionych przypadkach termin ulegnie wydłużeniu.
Jest wniosek o zezwolenie na budowę elektrowni jądrowej
Państwowa Agencja Atomistyki, czyli polski dozór jądrowy, dostała od spółki PEJ wniosek o wydanie zezwolenia (nie mylić z pozwoleniem – to wydaje wojewoda) na budowę obiektu energetyki jądrowej, czyli elektrowni w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino. Wniosek wpłynął w terminie, zapowiadanym przez PEJ.
Dozór sprawdzi teraz kompletność liczącej wiele tysięcy stron dokumentacji. Od momentu uznania jej za kompletną będzie miał 2 lata na wydanie decyzji.
PEJ liczy, że dostanie zgodę w takim terminie, iż w grudniu 2028 roku zacznie się lanie pierwszego „jądrowego” betonu, który uformuje płytę fundamentową pierwszego reaktora. Przyjmuje się, że, po latach przygotowań, jest to początek właściwej budowy elektrowni. Złożenie wniosku do dozoru uznawane jest za duży krok naprzód w projektach jądrowych, oznacza bowiem, że inwestor jest przekonany, iż wypełnił wymagania odpowiednich regulacji.
Orlen znów dokupił akcje Energi
Orlenowi brakuje już tylko 0,717% głosów na walnym zgromadzeniu Energi, aby osiągnąć próg 95%. 30 marca koncern kupił ponad 32 tys. akcji Energi, przez co posiada już 92,281% kapitału zakładowego i 94,283% ogólnej liczby głosów.
Jeśli Orlen przekroczy 95% głosów na walnym, będzie mógł przeprowadzić tzw. squeeze out czyli przymusowy wykup reszty akcji. A od dawna wiadomo, że strategicznym celem koncernu jest wycofanie Energi z giełdy, czemu od lat sprzeciwiają się drobni, mniejszościowi akcjonariusze.
Coraz bliżej zmiany właściciela Polyolefins
Orlen podpisał też przedwstępną umowę przejęcia za 1,18 mld złotych spółki Grupa Azoty Polyolefins (GAP), czyli kompleksu do produkcji polipropylenu w zakładach w Policach. Koncern ma obecnie 17,3% udziałów w spółce, przejętych w efekcie fuzji z Lotosem. Wraz z bieżącym finansowaniem transakcja ma kosztować Orlen 1,35 mld zł.
Wcześniej GAP udało się zawrzeć układ z wierzycielami, co było warunkiem przejęcia przez Orlen. Spółka miała ok. 6 mld zł wierzytelności, układ zakłada spłatę ok. 17% z pieniędzy, wyłożonych przez koncern na zakup udziałów.
W ocenie prezesa Orlenu Ireneusza Fąfary, koszt uruchomienia produkcji polipropylenu będzie zbliżony do kwoty zakupu i produkcja mogłaby ruszyć w przyszłym roku.
