Spis treści
Zwrot zabezpieczenia w zależności od terminu
W czwartek pisaliśmy w portalu WysokieNapiecie.pl o różnicach zdań wokół reformy procesu przyłączeniowego, czyli nowelizacji Prawa energetycznego (UC84) – zarówno pomiędzy Ministerstwem Energii a Ministerstwem Klimatu i Środowiska, jak i wśród podmiotów z branży OZE. Projekt nowelizacji został w środę przyjęty przez rząd.
Zobacz więcej: Branża OZE ostro kłóci się o rządowy projekt
Jednak 8 stycznia późnym popołudniem na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano finalną wersją projektu, obejmującą rozstrzygnięcia, które zapadły na środowym posiedzeniu rządu. W efekcie w piśmie do sekretarz Rady Ministrów formalnie potwierdził zgodę na przyjęcie uwag, która w ostatnich dniach zgłaszała szefowa resortu klimatu Paulina Hennig-Kloska.
Pierwsza z nich dotyczy zwrotu zabezpieczenia, który będzie mógł nastąpić również w przypadku rozwiązania albo odstąpienia od umowy o przyłączenie na wniosek podmiotu ubiegającego się o przyłączenie. W takim przypadku wartość zwracanego zabezpieczenia będzie zależna od czasu, który upłynął od dnia jej zawarcia.
– Im szybciej podmiot przyłączany podejmie decyzję o rozwiązaniu albo odstąpieniu od umowy, tym większą otrzyma wartość zwracanego zabezpieczenia, jednakże gdy podmiot wystąpi z wnioskiem o rozwiązanie lub odstąpienie od umowy w terminie dłuższym niż 36 miesięcy od dnia jej zawarcia wówczas nie otrzyma zwrotu wniesionego zabezpieczenia – wskazano w zaktualizowanym uzasadnieniu, a poniżej treść wprowadzonej poprawki.
Okresy przejściowe zależne od zaawansowania projektu
Druga z uwzględnionych uwag dotyczy ustanowienia okresów przejściowych związanych z zabezpieczeniami, które zgodnie z nowymi przepisami będą wynosiły 30 zł za kW w projektach do 100 MW, a powyżej tej mocy 60 zł za kW, ale nie więcej niż 12 mln zł.
Wysokość zabezpieczeń to jeden z najczęściej krytykowanych elementów nowelizacji – zwłaszcza przez organizacje zrzeszające małe i średnie podmioty z branży OZE, m.in. Polską Izbę Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej (PIGEOR), a także Stowarzyszenie Branży PV i Magazynowania Energii, Polskie Stowarzyszenie Energii Słonecznej, Polską Izbę Magazynowania Energii oraz Krajową Izba Klastrów Energii. Według tych podmiotów nowe przepisy będą przede wszystkim faworyzować duże firmy.
Zgodnie z uwagą zgłoszoną przez szefową Ministerstwa Klimatu i Środowiska obowiązek wniesienia zabezpieczenia i jego wysokość będzie zależne od stopnia zaawansowania procesu przyłączenia inwestycji do sieci.
– Podmioty, które złożą wnioski o warunki przyłączenia przed dniem wejścia w życie ustawy i otrzymają warunki, ale nie zawrą umowy o przyłączenie, a także podmioty, które zawrą umowy przed dniem wejściem w życie ustawy, ale termin ich wykonania będzie późniejszy niż 3 lata od dnia wejście w życie ustawy będą zobowiązane do uiszczenia zabezpieczenia jedynie w połowie wysokości – wskazano w uzasadnieniu.
Ponadto terminy na realizację obowiązku wniesienia zabezpieczenia również uzależniono od stopnia zaawansowania procesu przyłączania inwestycji do sieci.
– Podmioty ubiegające się o przyłączenie, które złożyły wniosek o określenie warunków przyłączenia lub otrzymały warunki, ale nie zawarły jeszcze umowy o przyłączenie do sieci, będą zobowiązane do wniesienia zabezpieczenia w przewidzianym w przepisach merytorycznych terminie do 30 dni przed zawarciem tej umowy – wyjaśniono.
– Te podmioty, które zawarły umowę o przyłączenie do sieci, ale termin tego przyłączenia jest późniejszy niż 3 lata od wejścia w życie ustawy, ze względu na małe zaawansowanie projektów również są zobowiązane do wniesienia zabezpieczenia, ale w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy – dodano.
Inwestorzy biogazowni rolniczych murem za UC84
O tym, jak zawiłe są linie podziału w branży OZE, dotyczące reformy procesu przyłączeniowego, świadczy też stanowisko Stowarzyszenia Małych Biogazowni Rolniczych (SMBR). Jego podejście do przepisów jest odmienne niż w przypadku PIGEOR oraz innych wcześniej przywołanych organizacji, które w nowelizacji upatrują zagrożenia dla mniejszych podmiotów.
– Widzimy wyraźnie, że wokół projektu UC84 tworzona jest narracja, która w naszej ocenie nie oddaje rzeczywistych potrzeb ani interesów polskiego rolnictwa. W przestrzeni publicznej pojawiają się środowiska i podmioty, które wprost zachęcają do zawetowania ustawy, przedstawiając ją jako zagrożenie dla rozwoju odnawialnych źródeł energii – czytamy w stanowisku SBMR, które organizacja przesłała do kancelarii prezydenta Karola Nawrockiego.
Zdaniem stowarzyszenia „obecny model rozwoju OZE w Polsce w praktyce faworyzuje niemal wyłącznie kapitał zagraniczny inwestujący w wielkoskalowe farmy fotowoltaiczne, jednocześnie blokując dostęp do sieci lokalnym, rozproszonym wytwórcom energii”.
SBMR zaznacza, że „szczególne zaniepokojenie budzi nasilający się lobbing na rzecz technologii pogodozależnych, w szczególności fotowoltaiki i energetyki wiatrowej”.
– Źródła te z definicji nie są zdolne do zapewnienia ciągłości dostaw energii ani do świadczenia usług bilansujących niezbędnych dla stabilności Krajowego Systemu Elektroenergetycznego. Na tym tle biogaz rolniczy pozostaje jednym z nielicznych odnawialnych źródeł energii zdolnych do stabilnej i przewidywalnej produkcji energii elektrycznej oraz ciepła, będąc jedynym OZE w pełni sterowalnym i dyspozycyjnym z punktu widzenia operatora sieci – stwierdza organizacja.
– Dlatego chcemy jednoznacznie podkreślić, że jako polscy rolnicy popieramy rozwiązania zawarte w projekcie ustawy UC84. Projekt ten, choć nie jest dla nas idealny, znacząco zwiększa szanse na uzyskanie warunków przyłączenia, m.in. poprzez ograniczenie procederu rezerwowania mocy przyłączeniowych przez inwestorów spekulacyjnych, którzy nie realizują inwestycji – podkreśla SBMR.
Ponadto dodaje, że „każda forma dofinansowania budowy biogazowni rolniczej jest bezpośrednio uzależniona od posiadania warunków przyłączenia, co czyni dostęp do sieci warunkiem absolutnie kluczowym”.
– Zwracamy się zatem z apelem, aby w procesie podejmowania decyzji dotyczących UC84 uwzględnić głos polskiego rolnictwa i nie ulegać narracjom przedstawiającym tę ustawę wyłącznie w negatywnym świetle. W naszej ocenie zablokowanie lub zawetowanie UC84 oznaczałoby dalsze utrwalanie barier, które od dwudziestu lat hamują rozwój biogazu rolniczego w Polsce, skazując polską wieś na stagnację energetyczną i rosnące uzależnienie od zewnętrznych dostaw energii – konkluduje Stowarzyszenie Małych Biogazowni Rolniczych.
Rządowej wersji projektu nie jest też przeciwne Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej.
