Spis treści
Transformacja energetyczna nabiera tempa
Polska energetyka stoi obecnie przed największymi wyzwaniami w historii – koniecznością dekarbonizacji i dostosowania miksu energetycznego do wymogów unijnej polityki klimatycznej. W tym kontekście Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pełni rolę instytucji nadającej kierunek transformacji. Opublikowany aktualny harmonogram naborów na 2025 rok jasno wskazuje, że priorytetem będą inwestycje w odnawialne źródła energii, poprawa efektywności wykorzystania paliw oraz rozwój nowoczesnych systemów ciepłowniczych.
Dzięki szerokiemu wachlarzowi programów przedsiębiorcy zyskują dostęp do bezzwrotnych dotacji oraz preferencyjnych pożyczek umożliwiających realizację projektów, które jeszcze kilka lat temu pozostawały poza ich zasięgiem.
Biometan i biogaz – nowe perspektywy rozwoju
Program „Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wykorzystanie biometanu”
Projekt programu wsparcia, przygotowany przez NFOŚiGW, przeszedł dwie tury konsultacji społecznych, a jego zakres został przedłożony do oceny w Europejskim Banku Inwestycyjnym. Obecnie trwają dalsze prace nad jego dopracowaniem. Rozważane jest ponowne złożenie formularza aplikacyjnego
w kolejnym cyklu składania wniosków do EBI. Jeśli zostanie zatwierdzony, otworzy nowe możliwości dla inwestorów planujących rozwój biometanowni w Polsce, oferując wsparcie w formie dotacji.
Program „Wysokosprawna kogeneracja z biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym z odpadów komunalnych”
Szczególnie interesująco zapowiada się nabór planowany na przełom 2025 i 2026 roku, dotyczący instalacji o mocy powyżej 1 MW. Przewidziane wsparcie w formie dotacji do 40% kosztów kwalifikowalnych oraz pożyczki nawet do pełnej wartości inwestycji sprawia, że program staje się jedną z najbardziej atrakcyjnych ofert finansowych dla sektora biogazu.
Aby skutecznie aplikować o środki, niezbędne będzie wcześniejsze przygotowanie dokumentacji, w tym decyzji środowiskowej, decyzji lokalizacyjnej oraz warunków przyłączenia. Kluczowe znaczenie mają także kryteria punktowe, oceniające m.in. roczną produkcję biogazu, wykorzystanie ciepła w procesach zewnętrznych tj. poza własnym zapotrzebowaniem technologicznym biogazowni czy udział selektywnie zebranych bioodpadów w całkowitej masie wsadu.
Kogeneracja – filar nowoczesnej energetyki
Kogeneracja, czyli jednoczesna produkcja ciepła i energii elektrycznej, staje się jednym z fundamentów nowoczesnych systemów energetycznych. Technologia ta pozwala na oszczędność paliwa i ograniczenie strat energii, przyczyniając się do redukcji emisji gazów cieplarnianych i poprawy jakości powietrza.
„Kogeneracja dla energetyki i przemysłu”
Mający trwać do 19 grudnia 2025 r. nabór skierowany jest do przedsiębiorstw planujących modernizację zakładów przemysłowych. Minimalna moc instalacji to 0,5 MW, a wsparcie obejmuje dotacje na poziomie 45–65% kosztów oraz możliwość uzyskania pożyczki do 100%. Program umożliwia przedsiębiorcom zwiększenie niezależności energetycznej i redukcję kosztów operacyjnych.
„Energia dla wsi”
Jednym z głównych instrumentów wspierających rozwój biogazowni rolniczych w 2025 roku jest program „Energia dla Wsi”, skierowany do rolników oraz spółdzielni energetycznych. Inicjatywa ta obejmuje finansowanie inwestycji w odnawialne źródła energii, w tym biogazownie działające w wysokosprawnej kogeneracji. Nabór wniosków prowadzony jest w trybie ciągłym do 19 grudnia 2025 r. Program oferuje dotacje pokrywające do 65% kosztów kwalifikowanych (zgodnie z limitem pomocy publicznej dla małych firm w obszarze OZE), a brakującą część, aż do pełnego finansowania inwestycji, można uzyskać w formie preferencyjnej pożyczki.
Programy dla sektora ciepłowniczego
Harmonogram przewiduje szereg inicjatyw skierowanych do przedsiębiorstw ciepłowniczych:
- Kogeneracja dla Ciepłownictwa – Część 1: inwestycje powyżej 10 MW, dedykowane dużym systemom energetycznym energetycznych o zamówionej mocy cieplnej powyżej 50 MW (nabór do 30.09.2025).
- Kogeneracja dla Ciepłownictwa – Część 2: program ten koncentruje się na wsparciu również dużych systemów ciepłowniczych powyżej 50 MW mocy zamówionej, jednakże umożliwia dofinansowanie mniejszych projektów kogeneracyjnych, których łączna moc zainstalowana wynosi co najmniej
1 MW. Rozpoczęcie naboru przewidziany na przełom 2025/2026. - Kogeneracja powiatowa: program przeznaczony dla firm działających w sektorze ciepłowniczym, obsługujących mniejsze systemy o zamówionej mocy cieplnej poniżej 50 MW. Wspiera inwestycje w źródła kogeneracyjne o mocy min. 1 MW, poprawiające lokalne bezpieczeństwo energetyczne i efektywność systemów ciepłowniczych. Nabór wniosków jest aktualny i ma potrwać do 30 września 2025 roku.
- OZE – źródło ciepła dla ciepłownictwa: planowany na grudzień 2025 r. Nabór będzie wspierał budowę źródeł ciepła o mocy co najmniej 2 MWt.
- Ciepłownictwo powiatowe: konkurs ten będzie skierowany do podmiotów zajmujących się produkcją energii cieplnej na potrzeby komunalno-bytowe. Wnioski na bezzwrotne dotacje na rozwój kogeneracji i OZE będzie można składać w terminie od 30.09. do 30.11.2025 r.
- FENX.02.01 Infrastruktura ciepłownicza: wsparcie dla inwestycji w zakresie rozwoju skojarzonej produkcji energii elektrycznej i ciepła w procesie wysokosprawnej kogeneracji (w tym także energii elektrycznej, ciepła i chłodu w procesie trigeneracji), w tym magazynów energii cieplnej/elektrycznej przyczyniających się do integracji energii z OZE – nabór ma się rozpocząć we wrześniu.
Finansowanie OZE – preferencyjne pożyczki
W kontekście wsparcia inwestycji w OZE warto zwrócić uwagę na Pożyczkę na transformację energetyczną, finansowaną ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Instrument ten oferuje finansowanie w formie preferencyjnych pożyczek z oprocentowaniem ustalanym na poziomie stopy referencyjnej NBP pomniejszonej o 200 punktów bazowych lub według stopy rynkowej – stałej bądź zmiennej, przy czym nie może być niższe niż 1 proc. Minimalna wartość udzielanej pożyczki wynosi 200 mln PLN. Wnioski można składać do 16 października 2025 r.
Do projektów kwalifikujących się do wsparcia należą m.in.:
- budowa i modernizacja sieci ciepłowniczych oraz gazowych,
- inwestycje OZE,
- budowa magazynów energii elektrycznej integrujących OZE z systemem elektroenergetycznym,
- poprawa efektywności energetycznej przedsiębiorstw i budynków wraz z instalacjami OZE i systemami magazynowania,
- rozwiązania ograniczające emisyjność i energochłonność procesów w firmach,
- infrastruktura do produkcji biometanu, biopaliw II generacji oraz wodoru odnawialnego na potrzeby transportu.
Należy pamiętać także o wsparciu mniejszych projektów OZE, jakie w chwili obecnej jest dostępne w każdym województwie w postaci preferencyjnych pożyczek. Ich oprocentowanie często wynosi zaledwie 1%, co czyni je niezwykle atrakcyjnym instrumentem finansowania odnawialnych źródeł energii.
Dotychczas w wielu województwach obowiązywały limity mocy dla instalacji fotowoltaicznych i wiatrowych, ograniczające inwestycje do 0,5 MW (PV) i 5 MW (wiatr). Obecnie część regionów całkowicie zniosła te bariery, a zapowiadane zmiany mają ujednolicić zasady w całym kraju. To otwiera nowe perspektywy dla większych projektów, w tym farm słonecznych i wiatrowych o znaczeniu regionalnym.
Nowe programy i instrumenty finansowe tworzą szerokie możliwości dla inwestorów w sektorze OZE i kogeneracji. Dzięki nim możliwa staje się modernizacja infrastruktury energetycznej w skali lokalnej i krajowej, rozwój biometanu jako strategicznego paliwa odnawialnego oraz zastępowanie węgla i gazu technologiami niskoemisyjnymi.
Transformacja energetyczna otwiera przed nami nie tylko wyzwania, ale przede wszystkim nowe możliwości. W 2025 roku dostępne są rekordowe środki na rozwój zielonej energii – to najlepszy moment, by po nie sięgnąć, zanim zmienią się zasady wsparcia. Zapraszamy na webinarium!
Jak skorzystać z dofinansowania?
Wszystkich Państwa, którzy rozważają inwestycję w OZE, chcą dowiedzieć się więcej o aktualnych i nadchodzących naborach, warunkach wsparcia oraz praktycznych aspektach przygotowania wniosku – zapraszamy na bezpłatne webinarium METROPOLIS Doradztwo Gospodarcze na platformie Teams, które odbędzie się w 17 września 2025 r. o godzinie 11:00.
Wydarzenie poprowadzi Anna Zrobczyńska, od 2009 r. Doradca ds. Finansowania Inwestycji i Project Manager w METROPOLIS.
Szczegóły i rejestracja na stronie www.metropolisdg.pl/webinar
📩 W przypadku dodatkowych pytań można skontaktować się drogą mailową: anna.zrobczynska(at)metropolisdg.pl.
