Spis treści
Selektywnie zebrane bioodpady z wyraźną preferencją w Programie
Przez lata bioodpady funkcjonowały w systemie jako kłopotliwy obowiązek – drogi w zagospodarowaniu, społecznie konfliktowy i regulacyjnie wymagający. Były czymś, co trzeba było „obsłużyć”, a nie zasobem, na którym da się budować stabilne projekty energetyczne. Dziś narracja zaczyna się zmieniać. Wyraźnym sygnałem tej zmiany są środki z Funduszu Modernizacyjnego, które coraz częściej kierowane są do projektów łączących gospodarkę odpadami z lokalną energetyką.
Fundusz Modernizacyjny to pieniądze z unijnego systemu handlu emisjami, przeznaczone na modernizację energetyki i ograniczanie emisji w krajach takich jak Polska. Nowy, planowany do ogłoszenia w kwietniu 2026 roku program finansować będzie wyłącznie instalacje fermentacji, wytwarzające biogaz z jednoczesną produkcją energii w warunkach wysokosprawnej kogeneracji o zainstalowanej mocy od 1 MW (łączna moc źródła kogeneracyjnego). Do rozdysponowania jest 1 mld zł, z czego aż 600 mln PLN w formie bezzwrotnych dotacji. To jeden z największych instrumentów finansowych skierowanych do sektora biogazu w ostatnich latach.
Kluczowym elementem programu jest wyraźne premiowanie selektywnie zebranych bioodpadów komunalnych. Nie jest to już tylko „akceptowalny” wsad do instalacji, ale realna przewaga konkurencyjna projektu. Im większy udział bioodpadów w strumieniu fermentacyjnym, tym wyższa punktacja w ocenie merytorycznej wniosku. W praktyce oznacza to, że instalacje ściśle powiązane
z lokalnym systemem gospodarki odpadami mają dziś znacznie większe szanse na uzyskanie finansowania niż projekty oparte wyłącznie na innych rodzajach biomasy.
Kluczowe wymagania dla Wnioskodawców
Program nie jest jednak prostą dystrybucją środków. To konkurs, do którego nie da się podejść z ogólną koncepcją i nadzieją, że „jakoś się uda”. Na samym już początku weryfikowane są jasno określone kryteria dostępu, które wymagają dobrego przygotowania do wnioskowania o wsparcie. Inwestycja musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli taki obowiązuje oraz posiadać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Bez tych dokumentów wniosek odpadnie jeszcze przed oceną punktową.
Równie jasno określone są założenia technologiczne. Całość biogazu wytworzonego w instalacji fermentacji musi zostać skierowana do produkcji energii elektrycznej i ciepła w warunkach wysokosprawnej kogeneracji. Energia elektryczna natomiast, która przekracza potrzeby własne instalacji, powinna trafić do sieci.
Duży nacisk położono także na to, co zostaje po procesie fermentacji. Poferment nie może być problemem do rozwiązania „na później”– musi być zaplanowany jako pełnoprawny produkt. W praktyce oznacza to nawóz, środek wspomagający uprawę roślin lub produkt pofermentacyjny spełniający wymagania krajowych albo unijnych przepisów dotyczących produktów nawozowych. Już na etapie wniosku trzeba pokazać, że ten element projektu jest domknięty zarówno formalnie, jak i rynkowo.
Program wyraźnie definiuje również skalę inwestycji. Wsparciem objęte są wyłącznie projekty, w których ilość biogazu wykorzystywanego do produkcji energii elektrycznej i ciepła w kogeneracji przekracza 1,8 mln m³ rocznie. Mniejsze instalacje, często spotykane w praktyce rynkowej, nie kwalifikują się do dofinansowania. To sygnał, że program adresowany jest do przedsięwzięć o określonej masie i znaczeniu dla lokalnego systemu energetycznego.
Nie da się też uciec od tematu ciepła. Inwestor musi wykazać, że zagospodaruje co najmniej 40 proc. energii cieplnej wytworzonej w kogeneracji. Nie wystarczą deklaracje – liczyć się będzie realny odbiór, potwierdzony umowami, analizami lub innymi wiarygodnymi założeniami.
Z perspektywy zainteresowanych wnioskowaniem o dofinansowanie oznacza to jedno – wygrywać będą projekty dobrze przemyślane, osadzone lokalnie i przygotowane nie „pod wniosek”, ale pod realne funkcjonowanie instalacji przez kolejne lata.
Wsparcie obejmuje finansowanie inwestycji nawet do 100% kosztów kwalifikowanych (85% w przypadku inwestycji project finance), na które w 40% składać się będzie dotacja, a w 60% pożyczka. Przy dobrym montażu finansowym daje to szansę na realizację projektów, które jeszcze niedawno były trudne do udźwignięcia ekonomicznie.
Jak skutecznie sięgnąć po dotacje?
W METROPOLIS Doradztwo Gospodarcze obserwujemy rosnące zainteresowanie tym programem ze strony przedsiębiorców z sektora odpadowego, energetycznego i przemysłowego. Coraz częściej są to projekty, które łączą kilka światów: odpady komunalne, lokalnych odbiorców ciepła i produkcję energii elektrycznej sprzedawanej do sieci. Właśnie takie inwestycje najlepiej wpisują się w logikę nowego programu.
Jeśli chcielibyście Państwo przygotować się z nami do wnioskowania o dofinansowanie lub uzyskać więcej informacji odnośnie tego programu zachęcam do wzięcia udziału w bezpłatnym webinarze, który odbędzie się 19 marca o godzinie 11:00.
Webinarium poprowadzi Paulina Walczak, Project Manager, związana z branżą od 2011 roku.
Szczegóły i rejestracja na stronie www.metropolisdg.pl/webinar
? W przypadku dodatkowych pytań już dzisiaj można kontaktować się z Ekspertką drogą mailową: paulina.walczak(at)metropolisdg.pl.
