Spis treści
Budowa szeroko pojętego CPK, czyli nowego centralnego lotniska między Łodzią a Warszawą wraz z systemem kolei dużych prędkości, to w ostatnich latach jeden z głównych tematów branżowych, publicystycznych i politycznych dyskusji. Zwłaszcza tych ostatnich…
Obecnie już chyba wszystkie strony politycznego sporu chcą CPK budować, bo wysokie poparcie społeczne dla inwestycji skutecznie przekonuje sceptyków. Po dyskusjach o wielkości samego portu w ostatnich kwartałach więcej uwagi zaczęło skupiać to, gdzie ostatecznie powinny dotrzeć kolejowe „szprychy”, oraz z jaką prędkością powinny po nich jeździć pociągi i kto powinien je wyprodukować.
Natomiast praktycznie żadnej uwagi nie przywiązuje się chyba energetycznym aspektom inwestycji, mającej według aktualnych założeń pochłonąć prawie 132 mld zł do 2032 roku, w którym to zakładane jest otwarcie portu lotniczego obsługującego początkowo 34 mln pasażerów rocznie. Portal WysokieNapiecie.pl postanowił zatem sprawdzić jak wyglądają plany zasilania lotniska.
PGE już nie pamięta o „nowatorskiej” elektrociepłowni
Okazja ku temu jest idealna, gdyż dokładnie pięć lat temu – 25 września 2020 roku na Stadionie Narodowym w Warszawie – doszło do podpisania porozumienia o współpracy pomiędzy spółką Centralny Port Komunikacyjny a spółkami PGE, PGE Energia Ciepła i PGE Dystrybucja.
Zapowiedziano wówczas budowę nowoczesnej elektrociepłowni gazowej, która zasilałaby port lotniczy wraz z węzłem kolejowym i sąsiadującym z CPK obszarem tzw. Airport City. Przedsięwzięcie miało obejmować zastosowanie trigeneracji, czyli skojarzonego technologicznie wytwarzania energii elektrycznej, ciepła i chłodu użytkowego.
– To będzie pierwsza tak duża instalacja generacji chłodu w Polsce realizowana całkowicie od podstaw. Ciepło, chłód i energia elektryczna, powstające w procesie trigeneracji, oznaczają wykorzystanie nowatorskich rozwiązań w infrastrukturze PGE – snuł plany ówczesny prezes PGE Wojciech Dąbrowski.
Gdy rok później pytaliśmy PGE o przygotowania do tej inwestycji, to informowano nas, że pierwsze przetargi powinny zostać ogłoszone na początku 2023 roku. Zaznaczano jednocześnie, że przedsięwzięcie uzależnione jest od harmonogramu realizacji samego CPK, a także ustaleń w sprawie przyłączy do sieci PSE i Gaz-Systemu.
Zobacz więcej: PGE szykuje się do budowy elektrociepłowni dla CPK
Gdy w ostatnich tygodniach zapytaliśmy biuro prasowe PGE o dalsze losy tego projektu i ogólne zaangażowanie grupy w inwestycje dotyczące CPK, to odpowiedzi żadnej odnośnie elektrociepłowni nie otrzymaliśmy. Przekazano nam jedynie informacje dotyczące inwestycji sieciowych, o czym w dalszej części artykułu.
Geotermia, fotowoltaika i magazyny energii zamiast gazu
Bardziej obszerną odpowiedź otrzymaliśmy natomiast od biura prasowego samego CPK, z której wynika, że po zawartym przed pięcioma laty porozumieniu zostały tylko pamiątkowe zdjęcia.
– Strategia z roku 2020 z uwagi na uwarunkowania ekonomiczno-środowiskowe, w tym wymogi regulacji ETS, została zastąpiona koncepcją holdingu podmiotów energetycznych w ramach CPK, z kompetencjami w zakresie: wytwarzania, magazynowania, obrotu i dystrybucji, handlu energią elektryczną cieplną – przekazały portalowi WysokieNapiecie.pl służby prasowe CPK.
Jak czytamy w przesłanej odpowiedzi, koncepcja ta uwzględnia:
1. Redundantny system zasilania docelowego (CPK.Obrót i CPK.Dystrybucja) z przyłączem do sieci PSE S.A. i PGE Dystrybucja S.A., w oparciu o 4 RPZ-ty spięte w ringu energetycznym, który gwarantuje bezpieczeństwo energetyczne lotniska.
2. Sieci ciepła i chłodu (CPK.Ciepło-chłód) w oparciu o technologię sieci 5-generacji Ambient-Loop przy wykorzystaniu geotermii płytkiej i głębokiej (płytka: 150 m/głęboka: 1700 m).
3. Farmy fotowoltaiczne (CPK.OZE) w ramach wpięcia do systemu energetycznego już w 2028 roku (zasilenie placu budowy i docelowo lotniska i peryferiów) z wykorzystaniem potencjału lokalizacyjnego CPK.
4. Farmę wiatrową (CPK.OZE) z uwzględnieniem technologii i lokalizacji eliminującej kolizję na ścieżce ruchu lotniczego zgodnie z wymogami PAŻP, zlokalizowanej w bliskim sąsiedztwie CPK.
5. Magazyny energii (CPK.OZE) stabilizujące funkcjonowanie odnawialnych źródeł energii (PV i farma wiatrowa).
– Koncepcja ta gwarantuje dekarbonizację/zeroemisyjność znacznej części zasilania energetycznego CPK i komercyjny charakter projektów energetycznych – podkreśla spółka.
W czerwcu CPK.OZE złożyła w ogłoszonym przez NFOŚGW programie wniosek o 55 mln zł dofinansowania do budowy magazynu energii o mocy 50 MW i pojemności 100 MWh. Projekt o łącznej wartości około 150 mln zł zakłada też budowę farmy fotowoltaicznej o mocy 20 MW w gminie Wiskitki – w bezpośrednim sąsiedztwie przyszłego portu lotniczego.
Wniosek CPK.OZE jest jednak jednym z aż 627 zgłoszeń, które wpłynęły w naborze do programu. Jego budżet to ponad 4 mld zł, a tymczasem oczekiwana pomoc to blisko 28 mld zł. Obecnie NFOŚGW wciąż tworzy listę rankingową wnioskodawców.
Zobacz więcej: Gigantyczna kolejka po dotacje na magazyny energii. Wnioski na blisko 28 mld zł
– Inwestycja w budowę magazynów energii o mocy 50 MW jest strategicznie uzasadniona w kontekście stabilizacji funkcjonowania odnawialnych źródeł energii i uzyskania pełnego miksu energetycznego przedsięwzięcia. W przypadku braku dofinansowania z przedmiotowej dotacji NFOŚiGW, jej zakres i wielkość zostaną przewymiarowane do możliwości kapitałowo-inwestycyjnych CPK oraz gotowości inwestorów kapitałowych i instytucji bankowych do jej współfinansowania – informuje nas CPK.
– Magazyn energii wraz z farmą fotowoltaiczną mają być zbudowane i wpięte do systemu energetycznego CPK już w 2028 roku (zasilanie zieloną energią placu budowy). Planowany jest sukcesywny rozwój mocy przyłączeniowych PV docelowo do 100 MWp w 2032 roku – dodaje.
Sieci we współpracy z PSE i PGE
Biuro prasowe CPK pytane o inwestycje dotyczące infrastruktury sieciowej wskazało, że w toku jest projekt pn. „Zasilanie docelowe”, którego celem jest „wybudowanie infrastruktury elektroenergetycznej zapewniającej w pełni redundantny układ zasilania przy współpracy z PGE Dystrybucja oraz PSE”.
– Zawarte zostały obie umowy, trwa realizacja projektu z terminem zakończenia na moment uruchomienia lotniska. CPK oprócz wybudowania zasilania, stanie się docelowo koncesjonowanym Operatorem Systemu Dystrybucyjnego (OSDn), dzięki czemu będzie jednostką bezpośrednio odpowiedzialną za działanie i rozwój sieci znajdującej się w obszarze działalności OSDn – wskazała spółka.
W Planie Rozwoju PSE na lata 2025-2034 jest przewidziana budowa stacji 400/110 kV w rejonie CPK wraz z wprowadzeniem linii 400 kV Rogowiec (Dmosin)-Ołtarzew. Aleksandra Dziadykiewicz z biura prasowego PSE przekazała portalowi WysokieNapiecie.pl, że operator prowadzi przygotowania do tej inwestycji.
– Wybrany został wykonawca odpowiedzialny za prace projektowe, opracowano koncepcję projektu budowlanego. W najbliższym czasie na terenie przewidzianym pod lokalizację inwestycji (gmina Teresin, powiat sochaczewski) zostaną zrealizowane badania środowiskowo-geologiczne, geotechniczne i geofizyczne. Jednocześnie, w ramach działań informacyjno-konsultacyjnych, odbyły się spotkania z przedstawicielami lokalnych samorządów oraz właścicielem nieruchomości, na której planowana jest lokalizacja stacji – informuje Dziadykiewicz.
Zakończenie opracowywania projektu budowlanego oraz pozyskanie niezbędnych decyzji administracyjnych zaplanowane jest na 2026 rok. Dziadykiewicz przypomniała również, że zgodnie z zapisami Planu Rozwoju „zasadność realizacji zadania i jego harmonogram uzależnione są od budowy infrastruktury CPK”.
W obecnie obowiązującym Planie Rozwoju założono zakończenie inwestycji w 2029 roku. Niemniej w 2026 roku przewidywana jest aktualizacja samego Planu Rozwoju, który może przynieść potencjalną zmianę tego terminu.
Niezależnie od tego PSE ocenia, że z perspektywy zarządcy sieci przesyłowej CPK i KDP nie będą odbiorcami o bardzo dużym zapotrzebowaniu na moc i energię elektryczną.
– W tym przypadku bardziej liczy się stabilność przyłączenia, ponieważ, szczególnie KDP, będą tzw. odbiorami niespokojnymi, mogącymi oddziaływać na innych użytkowników sieci. Dlatego też, aby zapobiec negatywnemu oddziaływaniu tych odbiorów na KSE, będą one przyłączone do sieci przesyłowej do nowych lub istniejących stacji najwyższych napięć, ale nie będą potrzebowały specjalnie im dedykowanych inwestycji w linie 400 czy 200 kV – wyjaśnia Aleksandra Dziadykiewicz.
Jeśli chodzi o sieć dystrybucyjną, to PGE do najważniejszych inwestycji związanych z CPK zalicza wybudowanie i zasilenie nowej stacji elektroenergetycznej 110 kV, która umożliwi przyłączenie do sieci dystrybucyjnej 110 kV projektowanego lotniska i obiektów towarzyszących na terenie gminy Baranów.
– W lutym 2025 roku spółka Centralny Port Komunikacyjny i łódzki oddział PGE Dystrybucja podpisały umowę dotyczącą przyłączenia do sieci 110 kV lotniska CPK. Zgodnie z uzgodnionym przez obie strony harmonogramem, na początku 2030 roku PGE Dystrybucja zapewni lotnisku moc przyłączeniową o wartości 122 MW. Szacowana wartość umowy to około 10 mln zł – poinformowała nas PGE.
– Ponadto zrealizowane zostaną prace modernizacyjne na jednej z linii 110 kV w bliskim sąsiedztwie planowanego lotniska. Dodatkowo realizowane będą prace związane z usuwaniem kolizji sieci dystrybucyjnej o napięciu 110 kV, 15 kV i nN z planowanym lotniskiem i projektowaną budową sieci kolejowej dużej prędkości oraz prace związane z przyłączeniem do sieci dystrybucyjnej obiektów nietrakcyjnych KDP – dodała.
CPK gazu nie potrzebuje
Jeśli chodzi o paliwa, to „na chwilę obecną CPK nie identyfikuje zapotrzebowania na gaz ziemny w ramach specyfiki zasilania energetycznego”. Natomiast na pytanie o infrastrukturę paliwową wskazuje jedynie, że „projekt zapewnienia bazy paliwowej realizowany jest w spółce CPK.Paliwa”.
Niewiele więcej dowiedzieliśmy się w PERN, który przypomniał tylko, że spółka z CPK współpracuje „w oparciu o podpisane w 2022 roku porozumienie, które obejmuje zaprojektowanie i budowę bazy paliw lotniczych wraz z niezbędną infrastrukturą konieczną dla zapewnienia dostaw produktów paliwowych”.
– Na tym etapie jest jednak zbyt wcześnie, aby przedstawiać szczegółowe informacje dotyczące zakresu czy harmonogramu ewentualnych inwestycji. O efektach prowadzonych prac będziemy informować w stosownym czasie – przekazało nam biuro prasowe państwowego zarządcy baz paliw i ropy.
