Zakończyła się budowa gazociągu Wężerów – Przewóz. Inwestycja GAZ-SYSTEM zwiększy stabilność dostaw gazu ziemnego i stworzy warunki do dalszego rozwoju niskoemisyjnej produkcji energii oraz ciepła w aglomeracji krakowskiej. Powstanie tej infrastruktury przesyłowej wymagało wykonania 46 przejść podziemnych gazociągu o łącznej długości prawie 4 km. Na trasie zidentyfikowano 48 stanowisk archeologicznych z pozostałościami osad, specyficznymi dla tego regionu.
– Bezpieczeństwo energetyczne zaczyna się od nowoczesnej infrastruktury. Gazociąg Wężerów – Przewóz jest tego najlepszym przykładem. To projekt o wysokim stopniu złożoności technicznej, realizowany z wykorzystaniem zaawansowanych technologii i w warunkach wymagających zarówno inżynierskiej precyzji, jak i poszanowania dziedzictwa archeologicznego regionu. Efekt jest jednoznaczny: większa niezawodność dostaw gazu dla Krakowa i Małopolski, nowe możliwości rozwoju dla przedsiębiorców oraz mocny impuls dla transformacji energetycznej i rozwoju gospodarczego całego regionu– podkreślił Dariusz Bogdan, członek zarządu GAZ‑SYSTEM.
Korzyści z inwestycji
Wybudowany gazociąg o łącznej długości 45 km i średnicy do 700 mm przebiega przez gminy Słomniki, Radziemice, Kocmyrzów-Luborzyca i Koniusza oraz Kraków (dzielnice Nowa Huta i Podgórze). Inwestycja znacząco zwiększa dostępność gazu ziemnego w województwie małopolskim, jednocześnie wzmacniając bezpieczeństwo energetyczne regionu.
Nowa infrastruktura stworzy warunki do zwiększenia możliwości zasilania obecnych odbiorców przemysłowych oraz przyłączania kolejnych podmiotów. Gazociąg będzie m.in. dostarczał gaz ziemny niezbędny do pracy bloków parowo-gazowych w Elektrociepłowni Kraków, wspierając rozwój nowoczesnych i niskoemisyjnych źródeł wytwarzania energii i ciepła.
Kluczowym aspektem inwestycji jest połączenie nowego gazociągu z magistralą przesyłową Korytarz Północ–Południe. Rozwiązanie to umożliwi dwustronne zasilanie sieci, zwiększając niezawodność oraz ciągłość dostaw gazu do odbiorców.
Techniczne aspekty budowy
Dokumentację projektową gazociągu Wężerów – Przewóz opracowało Biuro Projektowe GAZ-SYSTEM. Szczególnej uwagi planistycznej wymagał odcinek przebiegający przez Nową Hutę, gdzie koncentrują się liczne obiekty infrastruktury przemysłowej, drogowej i kolejowej, a jednocześnie dynamicznie rozwija się zabudowa mieszkaniowa. Opracowana trasa gazociągu pozwoliła pogodzić potrzeby rozwojowe miasta z najwyższymi standardami technicznymi i bezpieczeństwa.
Jednym z najbardziej wymagających technologicznie odcinków trasy był obszar Przewóz w krakowskim Podgórzu. Lokalizacja dwóch stacji gazowych oraz wykonanie dwóch bezwykopowych przekroczeń Wisły na stosunkowo niewielkim, zurbanizowanym terenie stanowiły duże wyzwanie techniczne, organizacyjne i logistyczne. Dodatkowym utrudnieniem była praca w sąsiedztwie istniejących gazociągów, które w końcowej fazie zostały podłączone do nowej infrastruktury. W miejscach krzyżowania się gazociągu z infrastrukturą kolejową i drogową oraz z ciekami wodnymi, wykonano 46 przejść bezwykopowych o łącznej długości ok. 3,9 km. Wśród nich znalazły się dwa przewierty HDD pod rzeką Wisłą – o długości 1087 m dla gazociągu DN 700 oraz długości 634 m dla gazociągu DN 500.
GAZ-SYSTEM na każdym etapie inwestycji prowadził działania informacyjne oraz organizował konsultacje dla mieszkańców gmin, w których gazociąg był budowany. Na spotkaniach spółka przedstawiała założenia projektowe i realizacyjne oraz kwestie związane z odszkodowaniami. Bieżąca współpraca z władzami samorządowymi i społecznością lokalną zapewniła terminową realizację gazociągu.
Odkrycia archeologiczne
Zakończona inwestycja przyniosła także wyjątkowe odkrycia archeologiczne, stając się cenną lekcją historii Małopolski. W kilku miejscach wzdłuż trasy gazociągu odsłonięto ślady osadnictwa od wczesnego neolitu po czasy nowożytne.
Na 48 stanowiskach archeologicznych o łącznej powierzchni przekraczającej 1000 arów archeolodzy odkryli między innymi jamy zasobowe, paleniska, pozostałości chat mieszkalnych, groby szkieletowe oraz elementy fortyfikacji wojennych. Wszystkie prace prowadzono pod nadzorem konserwatora zabytków i we współpracy z zespołami archeologów. Dzięki temu możliwe było zarówno sprawne prowadzenie inwestycji, jak i zabezpieczenie bezcennych eksponatów historycznych.
Wsparcie finansowe Unii Europejskiej
GAZ-SYSTEM uzyskał dofinansowanie na budowę gazociągu Wężerów–Przewóz z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 w wysokości ponad 100 mln zł.
