Menu
Patronat honorowy Patronage
  1. Główna
  2. >
  3. Odnawialne źródła energii
  4. >
  5. Pierwsze biometanownie w Polsce wyprodukują paliwo dla ciężarówek

Pierwsze biometanownie w Polsce wyprodukują paliwo dla ciężarówek

Pierwsza biometanownia budowana na Mazurach przez PKN Orlen będzie produkowała paliwo do pojazdów bioLNG. W to paliwo inwestują też inne firmy. Na ile wykorzystany jest potencjał biogazu w Polsce?
biogazownia - produkcja bioLPG

Produkcja biometanu w Polsce nie może ruszyć mimo wielu zapowiedzi i sporego grona chętnych, co powoduje, że potencjał biogazu w Polsce nie jest w pełni wykorzystany. Biogaz jest spalany w instalacjach kogeneracyjnych, ponieważ w ten sposób producenci energii otrzymują wsparcie – w ramach aukcji i taryf gwarantowanych ( FiT i FiP). Według danych URE na koniec ubiegłego roku w kraju działało 346 biogazowni.

O ile produkcja energii elektrycznej z biogazu rozwija się systematycznie dzięki systemowi wsparcia, o tyle biometan nie ma jeszcze odpowiednich regulacji, które uczyniłyby takie instalacje opłacalnymi. Polska Spółka Gazownictwa pierwszą biometanownię prawdopodobnie przyłączy w 2024 roku.

W tradycyjnych biogazowniach rolniczych produkowany jest biogaz o zawartości ok. 55 proc. metanu. Po oczyszczeniu w specjalnych modułach, powstaje z niego biometan o zwartość ok. 98 proc. metanu, co odpowiada parametrom gazu ziemnego.

Potencjał produkcyjny Polski szacuje się nawet na 8 mld m3 biometanu, jednak zdaniem praktyków, po uwzględnieniu ograniczeń z dostępnością do substratów i do sieci gazowej, będzie to do 4 mld m3. Wg szacunków PKN Orlen przy produkcji 2 mld m3, w Polsce potrzeba ponad pół tysiąca biogazowni.

Koncern postanowił wejść w tę niszę. Jak zapewnił prezes Daniel Obajtek, nowoczesne źródła energii to przyszłość, a biometanownie zapewnią dostęp do stabilnych i przyjaznych środowisku źródeł energii. W ten sposób Orlen zapewni też sobie wypełnienie Narodowego Celu Wskaźnikowego, który obliguje koncerny paliwowe do wykorzystywania OZE w transporcie.

Biometan i BioLNG zamiast gazu

Orlen nie jest tu na europejskim rynku paliwowym wyjątkiem. BioLNG można tankować już w kilku krajach Europy. Wojna w Ukrainie jeszcze wzmocniła zainteresowanie biogazem i przyspiesza inwestycje w biometan.

Shell ogłosił właśnie, że przejmuje wiodącego europejskiego producenta biometanu – duńską firmę Nature Energy, która ma w 14 biogazowniach produkuje 180 mln m3 biogazu i planuje kolejne 30 projektów w Europie i Ameryce Północnej. Shell zapłaci za nią 1,9 mld euro. W Holandii Shell od lutego tego roku oferuje klientom tankującym mix LNG i bioLNG.

W Polsce Shell otworzył już kilka stacji tankowania skroplonego gazu, ale nie ma jeszcze w ofercie bioLNG. Docelowo będzie miał w Polsce 11 takich stacji, które w większości mają działać w konsorcjum bioLNG EuroNet, tworzące korytarz od Hiszpanii po Polskę. Teraz Shell ma 53 stacje LNG w całej Europie.

Orlen chce wejść w produkcję nowego paliwa, które znacznie zmniejszy emisje w transporcie – a do tego obligują unijne przepisy. BioLNG będzie biopaliwem nowej generacji, co podwójnie zalicza się do realizacji celu OZE, w przeciwieństwie do biopaliw produkowanych obecnie z upraw rolnych, np. rzepaku. Warto przypomnieć, że pod względem udziału OZE w transporcie Polska ma jeden z najniższych wyników w Unii Europejskiej.

Unijne regulacje nakładają minimalny poziom wykorzystywania biopaliw zaawansowanych – w tym roku jest to 0,2 proc., w 2025 r. – co najmniej 1 proc., a w 2030 r. – już 3,5 proc.

Cel OZE w transporcie na 2020

W gminie Ryn na Mazurach w miejscowości Głąbowo Orlen Południe buduje pierwszą pilotażową instalację produkcji biometanu, który po skropleniu będzie mógł być wykorzystywany jako się paliwo w transporcie ciężkim – bioLNG. J Według planów rozpocznie produkcję w drugiej połowie 2024 roku.

Orlen Południe w ubiegłym roku przejął rozpoczęty projekt biogazowni rolniczej o mocy 1 MW i zdecydował o zwiększeniu jego mocy do 4,6 MW. Będzie to więc jedna z największych takich instalacji w kraju. Wyprodukowany biogaz będzie oczyszczany, głównie z dwutlenku węgla, związków siarki i azotu, następnie w ten sposób uzyskany biometan po skropleniu może stać się paliwem silnikowym. Całość inwestycji ma kosztować niemało, bo 180 mln zł.

Czytaj także: Biometan wciąż niewykorzystaną szansą na dekarbonizację transportu UE

Gaz z kiszonki i odpadów

Do produkcji biogazu Orlen będzie wykorzystywał lokalne substraty: kiszonki (kukurydza), odpady z produkcji rolniczej. Roczna produkcja biometanu w Głąbowie na poziomie 7 mln3 przełoży się na ok. 5,5 tys. ton bioLNG. Cały proces odbywać się będzie na miejscu, poprzez schłodzenie do temperatury poniżej 162 st. C. Paliwo trafi z biometanowni do odbiorców autocysternami kriogenicznymi.

Prezes Daniel Obajtek zapowiedział, że koncern przekształci w biometanownie także trzy biogazownie, które już są własnością spółki. Instalacje są zlokalizowane w miejscowościach: Konopnica (woj. łódzkie), Wojny-Wawrzyńce (woj. podlaskie) oraz w gminie Jeżewo (woj. kujawsko-pomorskie). O planowanej inwestycji w biogazownię rolniczą połączoną z instalacją do produkcji bioLNG informowało też Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo. PGNiG, które już wchodzi w skład PKN Orlen, jest dopiero na etapie uzyskiwania pozwoleń. Instalacja w kujawsko-pomorskim, w miejscowości Nowa Chełmża ma produkować 3 tys. ton bioLNG rocznie.

Surowce wykorzystane w biogazowni do produkcji bioLNG

Sieć gazowa wąskim gardłem

Skroplony biometan – bioLNG może być odpowiedzią na część problemów dotyczących dystrybucji biometanu siecią gazową w Polsce. W Europie ok. 87 proc. biometanowni jest podłączonych do sieci gazowej – ocenia European Biogas . Polska Spółka Gazownictwa przyjęła 136 wniosków o przyłączenie biogazowni do sieci, z czego 85 ma ważne wydane warunki przyłączeniowe.

– W tej chwili mamy 4 zawarte umowy i planujemy pierwsze przyłączenie najwcześniej we wrześniu 2024 r. – poinformował portal WysokieNapiecie.pl rzecznik prasowy PSG Grzegorz Cendrowski.

Przeszkodą jest nie tylko konieczność oczyszczenia biogazu do jakości biometanu. PSG dostrzega także inny problem, związany z chłonnością sieci.

Biometanownie w Europie - produkcja bioLNG
Biometanownie w Europie

– Większość biogazowni zlokalizowanych jest w takich miejscach w Polsce, gdzie albo nie ma odpowiednio rozwiniętej sieci dystrybucyjnej, albo na danym obszarze mamy taką grupę klientów, dla której ilość gazu pobieranego z sieci Gaz-Systemu jest wystarczająca. Dzisiaj szukamy takich rozwiązań, które będą pozwalały nam ten produkowany metan zatłaczać w takich miejscach w Polsce, gdzie potrzeby naszych klientów są większe – mówił podczas konferencji EuroPOWER prezes PSG Jakub Kowalski.

Czytaj także: Gaz z Rosji moglibyśmy łatwiej porzucić dzięki rolnikom

– Jeśli w jakimś miejscu otrzyma się warunki przyłączenia biometanowni, to latem może ona wtłoczyć kilkakrotnie mniej gazu niż zimą, jeśli w pobliżu nie ma odbiorców przemysłowych. Tymczasem biogazownia nie może dowolnie zmniejszać produkcji – mówi portalowi WysokieNapiecie.pl osoba z branży.

Gdzie jest opłacalność inwestycji w biometanownie i produkcję bioLNG?

– Aby rynek biogazu mógł się rozwinąć niezbędne jest przyjęcie długofalowego planu rozwoju tej branży. Z perspektywy operatora systemu dystrybucyjnego zasadnym wydawałaby się rewizja obowiązujących przepisów. Zgodnie z nimi w sieci musi znajdować się gaz o odpowiedniej wartości ciepła spalania. W efekcie nie możemy obniżać jakości paliwa poprzez wpuszczenie biometanu o niższych parametrach niż dopuszczalne, określone w rozporządzeniach i naszej Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej. Innym rozwiązaniem jest przygotowanie systemu wsparcia. Warto podkreślić, że instalacje do podnoszenia parametrów biometanu kosztują niemałe pieniądze – wskazał Grzegorz Cendrowski.

Jacek Nowakowski, prezes producenta ciężarówek Iveco, oszacował w wywiadzie dla portalu Truck-van.pl, średni koszt produkcji bioLNG na ok. 70 euro/MWh. Nie ma jednak pewności, jak biometan będzie rozliczany, więc nie można dokładnie obliczyć jego ceny, która jest zależna od technologii i wykorzystywanego substratu.

Tymczasem banki nie mają obecnie instrumentów, by kredytować biometanownie. W przypadku PKN Orlen produkcja biometanu będzie opłacalna, ponieważ koncern uniknie w ten sposób w przyszłości kar, jakie płaciłby, gdyby nie spełnił celu OZE w transporcie.

Czytaj także: Duża nowelizacja ustawy o OZE wprowadza przepisy RED II

Wykorzystanie biometanu przyspieszy w Polsce implementacja przepisów dyrektywy RED II. Na początku roku opublikowano projekt noweli ustawy o OZE, która wprowadza rozwiązania dotyczące biometanu oraz projekt ustawy o biokomponentach i paliwach ciekłych. Cały czas trwają prace nad regulacjami i – jak można usłyszeć – są one zaawansowane, więc w przyszłym roku powinny one zostać przyjęte.

Technologie wspiera:
Zielone technologie rozwijają:
Zielone technologie rozwijają:
Polski offshore wspiera:
Choć sprzedaż pomp ciepła w Polsce bije rekordy, a na liczbę mieszkańców jest ona wyższa niż w Niemczech, to wciąż nie widać ze strony rządu działań, aby na tym boomie długoterminowo skorzystali również rodzimi producenci.
pompy ciepła
Pakiet REPowerEU zakłada instalację 10 mln pomp ciepła w ciągu najbliższych pięciu latfot. Depositphotos
Rządowy projekt ustawy o zamrożeniu cen gazu, który właśnie został opublikowany, zakłada utrzymanie na poziomie nie wyższym niż tegoroczny cen gazu dla uprawnionych do taryf, ale wzrośnie stawka VAT Projekt wprowadza też nazwany „odpisem” podatek od nadzwyczajnych zysków z wydobycia krajowego gazu.
koszt ogrzewania gaz

Śledź zmiany w energetyce.
Zapisz się do naszego newslettera!