Spis treści
Energetyka pod presją transformacji
Rosnące koszty energii, coraz bardziej restrykcyjne regulacje środowiskowe oraz cele klimatyczne UE sprawiają, że inwestycje w nowe źródła wytwórcze i modernizację istniejącej infrastruktury przestają być wyłącznie elementem strategii rozwojowej, a stają się warunkiem utrzymania konkurencyjności. Szczególne znaczenie zyskują technologie pozwalające na lokalne bilansowanie energii i ciepła – biogaz, biometan oraz kogeneracja – które jednocześnie wzmacniają bezpieczeństwo energetyczne.
FENX: biogaz i biometan z pełnym montażem finansowym
Na przełomie stycznia i lutego 2026 r. planowane jest uruchomienie II naboru FENX.02.02 Rozwój OZE, skierowanego do przedsiębiorstw realizujących inwestycje w odnawialne źródła energii, w II naborze prawdopodobnie ponownie będą wspierane biogazownie i biometanownie. Nabór ma potrwać do 30 kwietnia 2026 r.
Program umożliwia sfinansowanie do 100% kosztów netto inwestycji w formule montażu finansowego, obejmującego dotację, preferencyjną pożyczkę 0% oraz pożyczkę rynkową z NFOŚiGW. Konstrukcja instrumentu znacząco obniża barierę kapitałową dla projektów o wysokich nakładach inwestycyjnych.
Istotnym warunkiem formalnym jest posiadanie na etapie składania wniosku warunków przyłączenia do KSE lub umowy przyłączeniowej oraz decyzji środowiskowej obejmującej cały zakres inwestycji. Wnioskodawcy muszą również wykazać dostępność substratu – co najmniej 80% zapotrzebowania na surowce do produkcji biogazu powinno być zabezpieczone umowami lub umowami przedwstępnymi.
Fundusz Modernizacyjny: biometan jako element bezpieczeństwa systemu
NFOŚiGW planuje w tym roku uruchomienie naboru wniosków w ramach programu Poprawa bezpieczeństwa energetycznego poprzez wsparcie wykorzystania biometanu, który ma wspierać projekty budowy, rozbudowy i modernizacji instalacji fermentacji biomasy wraz z modułem oczyszczania biogazu do biometanu oraz przyłączeniem do sieci gazowej.
Finansowaniem objęte mają zostać wyłącznie instalacje o minimalnym uzysku biometanu na poziomie 1,8 mln m³ rocznie, co wskazuje na koncentrację wsparcia na projektach o znaczeniu systemowym. Warunkiem udziału ma być posiadanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia oraz potwierdzenie możliwości przyłączenia instalacji do sieci dystrybucyjnej lub przesyłowej gazu.
Kogeneracja z biogazu: nacisk na efektywność wykorzystania ciepła
Kolejnym planowanym instrumentem jest program Wysokosprawna kogeneracja z biogazu wytwarzanego z biomasy, w tym z odpadów komunalnych. Umożliwi on sfinansowanie do 100% kosztów inwestycji, z czego do 40% w formie bezzwrotnej dotacji.
Kluczowym kryterium będzie zagospodarowanie ciepła – co najmniej 40% energii cieplnej musi znaleźć zastosowanie poza potrzebami własnymi instalacji, np. w przemyśle lub sieci ciepłowniczej. Preferencje punktowe uzyskają projekty wykorzystujące selektywnie zebrane bioodpady komunalne w co najmniej 25% strumienia wsadowego.
FENX.02.01: wysokosprawna kogeneracja powyżej 50 kWe
Do 10 marca 2026 r. trwa nabór w ramach FENX.02.01 – Źródła wysokosprawnej kogeneracji, obejmujący budowę i rozbudowę jednostek wytwórczych o mocy powyżej 50 kWe, opartych na OZE: biomasie, biogazie lub biometanie, w tym również w układach trigeneracyjnych.
Program adresowany jest do jednostek, w których maksymalnie 30% ciepła użytkowego trafi do publicznej sieci ciepłowniczej. Dla przedsiębiorstw oznacza to możliwość znaczącej poprawy efektywności energetycznej i redukcji kosztów produkcji.
Silne wsparcie dla sektora ciepłowniczego
Rok 2026 przyniesie także szeroką ofertę wsparcia dla przedsiębiorstw ciepłowniczych. W ramach Funduszu Modernizacyjnego – Kogeneracja dla ciepłownictwa (część 2) finansowane będą instalacje o mocy co najmniej 1 MW, wykorzystujące OZE, ciepło odpadowe, paliwa gazowe lub wodór. Nabór zgodnie z harmonogramem dostępnym na stronie NFOŚiGW potrwa od 31 marca do 30 września 2026 r., a warunkiem będzie wprowadzenie minimum 70% ciepła do publicznej sieci.
Równolegle ma zostać uruchomiony program OZE – źródło ciepła dla ciepłownictwa, obejmujący inwestycje w pompy ciepła, kolektory słoneczne i geotermię o mocy co najmniej 2 MWt.
Uzupełnieniem oferty jest FENX.02.01 – Infrastruktura ciepłownicza, skierowany dla systemów, dla których planowane jest osiągnięcie efektywnego energetycznie systemu ciepłowniczego i/lub chłodniczego w zakresie infrastruktury sieciowej – budowa/modernizacja sieci.
Rok realnych szans inwestycyjnych
Rok 2026 otwiera przed przedsiębiorcami szerokie możliwości finansowania inwestycji w nowoczesną, niskoemisyjną energetykę. Wymienione programy nie wyczerpują katalogu dostępnych instrumentów – dodatkowe środki oferują m.in. programy regionalne, Bank Gospodarstwa Krajowego oraz kolejne inicjatywy NFOŚiGW.
Jak skutecznie sięgnąć po dotacje?
Przedsiębiorcy zainteresowani pozyskaniem dofinansowania mogą wziąć udział w bezpłatnym webinarium METROPOLIS Doradztwo Gospodarcze, poświęconym aktualnym i planowanym naborom oraz praktycznym aspektom przygotowania wniosków. Wydarzenie odbędzie się 19 stycznia 2025 r. o godz. 11:00 na platformie Teams.
Webinarium poprowadzi Anna Zrobczyńska, Project Manager, związana z branżą od 2009 roku.
Szczegóły i rejestracja na stronie www.metropolisdg.pl/webinar
📩 W przypadku dodatkowych pytań już dzisiaj można kontaktować się z Ekspertką drogą mailową: anna.zrobczynska(at)metropolisdg.pl.
