Spis treści
Świąteczna awantura o Silesię
Ponad 20 górników z prywatnej i mającej poważne problemy finansowe kopalni PG Silesia postanowiło spędzić święta pod ziemią. Minister energii zaprosił załogę na negocjację dopiero 7 stycznia. Opozycja, NSZZ Solidarność i urzędnicy prezydenta już przed świętami zaczęli batożyć rząd za nieobjęcie górników z PG Silesia odprawami podobnymi jak w PGG.
Rząd na razie wykręca się przyczynami formalnymi. Silesia jest w stanie restrukturyzacji, co uniemożliwiało objęcie spółki odprawami i osłonami, jakie znowelizowana ustawa górnicza rozciągnęła na PKW, Węglokoks Kraj i częściowo na JSW. Wiceminister energii Marian Zmarzły na posiedzeniu sejmowej komisji aktywów w grudniu tłumaczył, że na pomoc dla spółki w restrukturyzacji nie pozwalają unijne przepisy o pomocy publicznej.
Tłumaczenie to można traktować wyłącznie w kategorii wykrętu, bo wszystkie miliardowe subsydia wypłacane kopalniom od 2021 r., czyli tzw. dopłaty do redukcji wydobycia, a także uchwalone w grudniu odprawy, również są sprzeczne z unijnymi zasadami pomocy publicznej. KE nie wszczyna jednak postępowania, nie chcąc politycznej awantury.
Z kolei dzisiejsza opozycja nie pamięta, że obecne kłopoty PG Silesia to efekt ich działań, czyli wykluczenia spółki z tzw. umowy społecznej z 2021 roku, która przewiduje m.in. dotacje za ograniczenie produkcji. W rezultacie takie kopalnie jak Silesia czy Bogdanka muszą konkurować z państwowym dotowanym węglem, na co PG Silesia skarżyła się do UOKiK, ale organ ochrony konkurencji również z tym nic nie zrobił.
Bogdanka jeszcze sobie radzi, PG Silesia już nie.
PKP Cargo pozywa Skarb Państwa o 1,5 mld zl
Znajdujące się podobnie jak PG Silesia w tzw. sanacji PKP Cargo, zgodnie z zapowiedziami, pozwało Skarb Państwa na ponad półtora miliarda złotych, bo na tyle szacuje swoje straty związane z wykonaniem decyzji premiera Mateusza Morawieckiego z 2022 r. Nakazywała ona bowiem przewoźnikowi rozwozić po kraju importowany węgiel, kupowany przez PGE Paliwa i Węglokoks. Jednak – jak wynika z komunikatu spółki – nie zawarto z nią umowy o zapłatę za tę usługę. PGE Paliwa i Węglokoks, wprawdzie z opóźnieniem, ale otrzymały pieniądze od Skarbu Państwa.
Bruksela kolejny raz bada rozbudowę elektrowni Dukovany
Komisja Europejska rozpoczęła pogłębione postępowanie sprawdzające pomoc publiczną dla rozbudowy czeskiej elektrowni jądrowej Dukovany. W kwietniu 2024 roku Komisja zatwierdziła już pomoc publiczną dla nowych Dukovan, tyle, że decyzja dotyczyła pomocy dla budowy tylko jednego nowego bloku.
Tymczasem w październiku tego roku Czesi wysłali do Brukseli notyfikację, w której stwierdzają, że identyczne środki wsparcia zamierzają zastosować dla drugiego z nowych bloków, które mają powstać w Dukovanach. Ostatnia decyzja Komisji wygląda dziwnie, ale być może jest to tylko formalność.
Tym niemniej urzędnicy z Brukseli mają dokładnie sprawdzić, czy powielenie rozwiązań jest zgodne z regułami wspólnego rynku. Nie bardzo wiadomo dlaczego Czesi nie złożyli wniosku od razu na dwa bloki.
Nowe Dukovany zbudować mają Koreańczycy z KHNP. Powstaną tam dwa bloki z reaktorami APR1000, mniejszymi od sprawdzonej konstrukcji APR1400. Ich moc jest podyktowana warunkami sieciowymi.
Pomoc publiczna dla pierwszego bloku przewiduje 40-letni kontrakt różnicowy, niskooprocentowaną państwową pożyczkę w wysokości od 23 do 30 mld euro, oraz ochronę przed potencjalnymi zawirowaniami regulacyjnymi.
Największa na świecie elektrownia jądrowa wraca do pracy
Największa na świecie elektrownia jądrowa Kashiwazaki-Kariwa, zatrzymana w 2011 roku po trzęsieniu ziemi, tsunami i wypadku w Fukushimie może stopniowo wznawiać pracę. Regionalny parlament prefektury Niigata przegłosował wotum zaufania dla gubernatora, znanego zwolennika elektrowni, co w praktyce oznacza polityczną zgodę na jej ponowne uruchomienie.
W Kashiwazaki-Kariwa stoi 7 reaktorów o łącznej mocy 8,3 GW. Właściciel, koncern TEPCO zapowiedział, że w pierwszej kolejności uruchomione zostaną najnowsze dwa bloki z reaktorami ABWR po 1350 MW, zbudowane w latach 90. Przy czym pierwszy miałby ruszyć już w 2026 roku, a drugi przed 2030.
Stopniowe uruchamianie elektrowni będzie miało też wpływ na rynek gazu. Japończycy zatrzymane po Fukushimie reaktor zastąpili elektrowniami gazowymi, kupując dla nich olbrzymie ilości LNG. Powrót atomu oznacza już w przyszłym roku spadek popytu na skroplony gaz, a więc i presję na spadek cen.
Morski wiatr znów na celowniku Trumpa
Amerykański departament spraw wewnętrznych nakazał natychmiastowe wstrzymanie budowy pięciu morskich farm wiatrowych na wodach u Wschodniego Wybrzeża USA. Powodem jest to, jakoby łopaty wiatraków wywoływały interferencje fal radiowych, przeszkadzając w pracy wojskowym radarom.
Przerwa w pracach budowlanych ma dać czas Departamentowi Wojny i innym zainteresowanym stronom czas na ustalenie, czy rzeczywiście interferencje występują i czy mogą przeszkadzać wojsku.
Na decyzję natychmiast zareagowali wywodzący się z Partii Demokratycznej gubernatorzy stanów: Nowy Jork, Connecticut, Massachusetts i Rhode Island, u których brzegów powstają farmy. Jak napisali do sekretarza spraw wewnętrznych, administracja Trumpa wymyśliła zwykłego „fake newsa” z tą interferencją, byle tylko zastopować nielubianą zieloną energię.
Trump już raz próbował zablokować rozwój amerykańskiej morskiej energetyki wiatrowej, zakazując na początku kadencji kontynuowania prac nad farmami. Zakazy zostały jednak uchylone przez sąd federalny.
