Spis treści
Minister finansów vs. resort energii w sprawie górnictwa
W rządzie trwa cicha walka o kwotę dopłat do górnictwa w 2026 roku. W budżecie zapisano 5,5 mld zł, jednakże zdaniem resortu energii i aktywów to za mało i potrzebne jest jeszcze 2,5 mld zł. Obaj szefowie resortów wysłali pismo w tej sprawie w ramach konsultacji do ustawy okołobudżetowej. Odpowiedź ministra finansów Andrzeja Domańskiego jest lakoniczna. – „Przepisy art. 26c ust. 1 ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, dotyczące przekazywania skarbowych papierów wartościowych, w latach 2023-2031, przedsiębiorstwu górniczemu objętemu systemem wsparcia, nie mają charakteru obligatoryjnego. Kwota wydatków budżetu państwa na rok 2026 na górnictwo została uwzględniona w wysokości uzgodnionej z Ministrem Energii, tj. 5,5 mld zł.
Projekt budżetu nie uwzględnia też prawdopodobnie nowelizacji ustawy górniczej, która dałaby możliwość wcześniejszego zamykania nierentownych i niepotrzebnych kopalń. Górnicy PGG, Południowego Koncernu Węglowego i Węglokoksu Kraj otrzymaliby 170 tys. zł odprawy, projekt przewiduje też rozszerzenie tzw. urlopów górniczych. Projekt przeszedł już przez komitet stały Rady Ministrów, ale w programie posiedzenia rządu 7 października go nie ma.
W rządzie trwa też przepychanka o objęcie Jastrzębskiej Spółki Węglowej nowelizacją tej ustawy górniczej, co dałoby załodze JSW prawo do osłon i odpraw.
Minister energii Miłosz Motyka co prawda przyznał, że wiążący jest projekt w kształcie po komitecie stałym, ale zadeklarował, że będą jeszcze na ten temat rozmowy. Według nieoficjalnych informacji, odprawy i świadczenia dla 3 tys. pracowników JSW kosztowałyby około pół miliarda złotych ekstra, ale podobno minister finansów Andrzej Domański nie chce nawet o tym słyszeć.
Tymczasem stanowisko stracił prezes JSW Ryszard Janta. Jako p. o. prezesa zastąpił go wiceprezes Bogusław Oleksy, w przeszłości m.in. wiceprezes ds. finansowych Węglokoksu.
JSW w pierwszym półroczu zanotowała ponad 2 mld zł straty netto, a przychody spadły o prawie półtora miliarda wobec I półrocza 2024. Według spółki największy negatywny wpływ miały spadki cen węgla koksowego i energetycznego.
Taryfy na prąd spadają
Prezes URE zatwierdził pięciu sprzedawcom z urzędu taryfy na energię elektryczną na ostatnie 3 miesiące roku. Średnio wyniosą 572,64 zł za MWh netto. Dla korzystających z taryf gospodarstw domowych nic to nie zmienia, ceny prądu pozostają zamrożone do 31 grudnia na poziomie 500 zł za MWh netto.
Ważny jest jednak trend spadkowy, bo do 30 września cena w taryfach wynosiła 622,8 zł za MWh.
Od 1 stycznia 2026 rząd nie planuje już zamrażać cen i oczekuje, że największe spółki zejdą w kolejnych taryfach poniżej 500 zł. Na TGE podstawowy kontrakt terminowy BASE na 2026 wyceniany jest obecnie na 434 zł za MWh.
Bunt w Czystym powietrzu
Związek Pracodawców Czystego Powietrza domaga się od rządu zwołania sztabu kryzysowego w związku z sytuacją w całym programie. Organizacja zarzuca ministerstwu klimatu, że mimo obietnic zlikwidowania do 30 września wszystkich zatorów płatniczych i uregulowania wszystkich zaległości wobec instalatorów i beneficjentów.
„Cierpliwość branży i beneficjentów się wyczerpała. Słowa zamieniły się w czyny. Dowodem na to są pierwsze strajki, które już rozpoczęły się w Wielkopolsce. Ramię w ramię stają zdesperowani przedsiębiorcy i oszukani beneficjenci. Ludzie, którzy wspólnie mają dość pustych obietnic” – czytamy w liście ZPCP do premiera, minister klimatu i prezes NFOŚiGW.
Organizacja ostrzega, że „cały kraj czeka fala protestów na niespotykaną dotąd skalę”, jeśli władze nie podejmą konstruktywnego dialogu. I domaga się pilnego zwołania kryzysowego okrągłego stołu z udziałem ministerstwa, NFOŚiGW, producentów, instalatorów, strony społecznej, a także organizacji pozarządowych w celu wypracowania realnego planu ratunkowego i systemowych gwarancji płynności finansowej programu w przyszłości.
KE zaproponuje podwojenie cła na stal
Komisja Europejska zaproponuje za kilka dni podwojenie cła na stal – wynika z licznych nieoficjalnych informacji. Nowa stawka miałaby wynosić 50% po przekroczeniu ustalonych kwot importowych, a jednocześnie kwoty miałyby zostać zredukowane o połowę. Obecnie cło to 25%, ale mechanizm ten działa tylko do końca tego roku.
Nowe cło miałoby chronić europejskie hutnictwo, które musi spełniać coraz ostrzejsze normy środowiskowe i traci konkurencyjność wobec importu z krajów, które nic sobie nie robią z polityki klimatycznej.
Branża stalowa całą koncepcję przyjmuje pozytywnie, ale jak zwykle najważniejsze są szczegóły. Gdyby wprowadzono faktyczne 50% cło na wszystko, co pochodzi spoza Unii, byłoby dobrze; jeżeli będą wyjątki dla niektórych krajów, to tam stal będzie w niewielkim stopniu przetwarzana, aby bez przeszkód wlać się na unijny rynek – ostrzega europejskie stowarzyszenie producentów stali Eurofer.
Litgrid chce zwiększyć możliwości LitPol Link
LItewski operator przesyłowy Litgrid opracował koncepcję zwiększenia możliwości handlu energią elektryczną na połączeniu LitPol Link i przedstawił swój plan do konsultacji uczestnikom rynku. Zwiększenie możliwości handlowych da lepsze perspektywy dla rozwoju OZE na Litwie – argumentuje operator.
Od momentu synchronizacja krajów bałtyckich typowo do handlu udostępniane są zdolności rzędu 170 MW w kierunku Polski i 150 MW w kierunku Litwy. Według LItgidu, wprowadzenie w życie nowych rozwiązań może podnieść w 2026 roku zdolności eksportowe do Polski rzędu 365 MW, a importowe do 200 MW. W 2027 roku mogłyby sięgnąć odpowiednio 500 i 353 MW.
Przed synchronizacją, gdy LitPol Link pracował jeszcze jako połączenie stałoprądowe, typowo udostępniana zdolność w kierunku Polski wynosiła 350 MW, a w kierunku Litwy 492 MW.
LitPol Link jest jedynym synchronicznym połączeniem krajów bałtyckich z resztą UE. Pozostałe to kable stałoprądowe.
