Jak zarządzać energią w organizacji i zmotywować do oszczędzania pracowników?

Jak zarządzać energią w organizacji i zmotywować do oszczędzania pracowników?

Polskie przedsiębiorstwa i inne organizacje coraz częściej wdrażają systemy zarządzania energią. Jak zrobić to optymalnie? Od czego zacząć? Jak zmotywować pracowników i weryfikować efekty? Dwóch praktyków z wieloletnim doświadczeniem, założycieli Ellipsis Energy, opowiada o kluczowych elementach.

Rozwój kultury zarządzania organizacją zatacza coraz szersze kręgi. Po zarządzaniu jakością, środowiskiem, informacją i bezpieczeństwem pracy zarządzanie energią jest najczęściej wdrażanym systemem. Nic dziwnego, energia stanowi istotny czynnik kosztowy przedsiębiorstw oraz poprzez jej zużycie i wykorzystanie organizacja istotnie wpływa na swoje bliskie i dalekie otoczenie. Dlatego warto mierzyć i oceniać poziom tego wpływu, w czym pomaga wdrożenie systemu.

Kluczowe elementy

Kluczowymi elementami zarządzania energią są aspekty techniczne, ludzie i zaangażowanie organizacji. Wykonywane pomiary (pozyskiwane dane) dotyczące zużycia energii należy odpowiednio analizować. Przy pomocy szkoleń budujemy wśród załogi motywację i kompetencje pozwalające na ciągłe doskonalenie wyniku energetycznego.

Motywację budujemy także poprzez sprawną komunikację systemu i jego wyników wewnątrz organizacji. To właśnie w ten sposób kreujemy kulturę efektywności energetycznej w organizacji. Pracownicy nie wypełnią swoich obowiązków wynikających z efektywności energetycznej jeżeli nie będą im one odpowiednio zakomunikowane i nie będą ich świadomi.

Czytaj także: Audyt energetyczny przedsiębiorstwa – kiedy jest obowiązkowy i co ma zbadać?

Najczęstszą luką w niesformalizowanych systemach jest brak odpowiedzialności najwyższego kierownictwa za wyniki efektywności energetycznej. A to właśnie najwyższe kierownictwo organizacji powinno brać czynny udział w planowaniu wyniku energetycznego i definiowaniu adekwatnych wskaźników. To najwyższe kierownictwo podejmuje decyzje i motywuje do działania, jeżeli procesowi zarządzania energią poświęci odpowiednio dużo uwagi, ale także dostarczy zasobów (dane, informacje) i kapitału (kompetencje i finanse).

Wskaźniki efektywności

Co do zasady norma nie definiuje konkretnych kryteriów dla wyniku energetycznego oraz wskaźników wyniku energetycznego. Wynika to z faktu, że norma ma mieć możliwość zastosowania we wszystkich organizacjach – niezależenie od charakteru ich działalności oraz wielkości przedsiębiorstwa.

Wybór wskaźników jest ważnym elementem systemu. Powinny być odpowiednie dla organizacji i produktu, możliwe do zmierzenia i porównywalne. To organizacja sama definiuje swoje wskaźniki – możliwym jest posiłkowanie się branżowymi benchmarkami, jeżeli istnieją i są rzetelne. To właśnie wskaźniki pomagają zrozumieć wykorzystanie i zużycie energii przez zakład, czy instalację, a także monitorować ich zmianę i reagować na ich odchylenie w odpowiednim czasie.

Działanie cykliczne PDCA

Na podstawie historycznych i bieżących danych o wykorzystaniu energii identyfikowane są obszary znaczącego zużycia energii oraz możliwości poprawy wyniku (efektywność energetyczna). Taki przegląd energetyczny pozwala określić istniejące i planowane wskaźniki wyniku energetycznego, którym stawiamy nowe cele planując odpowiednie zadania i działania.

Czytaj także: Audyt energetyczny przedsiębiorstwa to kompendium wiedzy i strategia inwestycyjna

Poszczególne działania przekuwamy w plany i wprowadzamy je w życie. W odpowiednich momentach sprawdzamy efekty działań i bieżącej działalności. Kluczowe znaczenie ma tutaj powtarzalny proces pomiaru, który pozwala na rzetelne określenie, czy i o ile wynik energetyczny się poprawił.

W tym momencie możemy dokonać ponownego przeglądu, ustalić co się zmieniło i dlaczego oraz zaplanować kolejne działania na rzecz ciągłej poprawy wyniku.

Audyt trzeciej strony

Po wdrożeniu w organizacji systemu zarządzania energią, może zostać on poddany procesowi certyfikacji na zgodność z normą ISO 50001. Podobnie jak w przypadku innych systemów zarządzania certyfikacja systemu ma charakter dobrowolny. W innym przypadku można deklarować zgodność systemu z normą – nie ma jednak formalnego potwierdzenia tego faktu przez niezależną jednostkę certyfikującą.

Czytaj także: Instalacja PV o mocy 50 kW w firmie: koszty, okres zwrotu i zasady rozliczeń

Każde wprowadzenie systemu (certyfikowanego bądź nie) niesie ze sobą konkretne korzyści. Pozyskana wiedza przyczyni się do poprawy efektywności i konkurencyjności wytwarzania przez przedsiębiorstwo. Efektem tego będzie redukcja wpływu na środowisko, np. poprzez zmniejszenie emisji. Regularne audyty i przeglądy pomagają także na szybsze wykrycie awarii i anomalii w funkcjonowaniu urządzeń a dzięki lepiej zorganizowanemu mierzeniu także ocenić ich koszty.

W zależności od charakteru i wielkości organizacji uzyskiwane korzyści będą na innym poziomie, dlatego przed formalnym wdrożeniem należy przeanalizować potencjalne korzyści i koszty wynikające z funkcjonowania systemu oraz ocenić stopień przygotowania organizacji do jego wdrożenia z określeniem realnych ram czasowych.

Czytaj także: Jak zaoszczędzić na klimatyzacji w firmie?


Bartosz Dobrowolski – wiceprezes zarządu w Ellipsis Energy, audytor energetyczny, absolwent Wydziału Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej. Od lat szuka rozwiązań przynoszących oszczędności energii i kosztów z nią związanych. Autor i koordynator ponad 400 audytów efektywności energetycznej dla przedsiębiorstw. Doradca w zakresie kierunków i możliwości optymalizacji i inwestycji związanych z energetyką w przemyśle. Ekspert w zakresie efektywności energetycznej oraz Systemu Białych Certyfikatów.

Adam Dominiak – prezes zarządu w Ellipsis Energy, audytor energetyczny, absolwent Wydziału Mechanicznego Energetyki i Lotnictwa Politechniki Warszawskiej. Doradza w zakresie efektywności energetycznej i gospodarki energetycznej wielu zakładom produkcyjnym w Polsce. Wieloletni wykładowca termodynamiki i wymiany ciepła w Instytucie Techniki Cieplnej Politechniki Warszawskiej. Pasjonat innowacji w biznesie i produkcji, rzecznik patentowy.

Zobacz także...

New Energy Forum

Redakcja WysokieNapiecie.pl

Europejski Zielony Ład (EZŁ) to olbrzymia szansa dla rozwoju regionu Europy Środkowo-Wschodniej, ale również spore wyzwanie. 16 września podczas New Energy Forum – wydarzenia...

Komentarze

Patronat honorowy

Partnerzy portalu

PSE