Menu
Patronat honorowy Patronage

Ceny prądu na 2023 rok pobiły kolejne rekordy. Dokłada się susza

We wtorek dostawy energii elektrycznej na 2023 rok zostały wycenione na wielu europejskich giełdach najwyżej w historii. We Francji i Szwajcarii cena prądu przekroczyła 2,6 tys. zł, a w Polsce 1,6 tys. zł/MWh. Do efektów wojny handlowej z Rosją dołożyła się susza, która ograniczyła produkcję elektrowni wodnych w Skandynawii, atomowych we Francji i węglowych w Niemczech.

Cena prądu w Polsce z dostawą w 2023 roku wzrosła do 1635 zł/MWh, w stosunku do 360 zł/MWh jakie za dostawy na ten rok płacono 12 miesięcy temu. To najwyższa cena jaką kiedykolwiek płacono w Polsce za kontrakt na dostawę energii w następnym roku.

Te same rekordy pobiło wczoraj większość europejskich giełd. W Niemczech i Czechach przyszłoroczne dostawy energii elektrycznej wyceniono na 1,9 tys. zł, w Austrii na Słowacji i Węgrzech na 2 tys. zł, w Wielkiej Brytanii na 2,1 tys. zł, a rekordzistami okazały się Francja i Szwajcaria, z cenami przekraczającymi 2,6 tys. zł/MWh. Dla porównania rok temu ten sam towar był wyceniany we Francji na 372 zł/MWh, co oznacza wzrost rok do roku o – bagatela – 600%.

W całej Europie głównym powodem rekordowo wysokich cen prądu są, równie rekordowe, ceny gazu, który także w wielu krajach Europy był wyceniany wczoraj najdrożej w historii. W wielu krajach Europy to elektrownie gazowe domykają bilanse i wyznaczają ceny giełdowe. Dostawy błękitnego paliwa, ze względu na embargo nałożone na Rosję i wyprzedzające przykręcanie kurka przez Moskwę, będą jednak w przyszłym roku mniejsze.

Ceny prądu w całej Europie podbija susza

Sytuacji nie sprzyja także sytuacja hydrologiczna. Ze względu na ocieplanie klimatu stany europejskich rzek, od Hiszpanii, przez Francję i Niemcy po Polskę od dekad wykazują trend spadkowy. W tym roku susza w Europie jest wyjątkowo głęboka. We Francji spadek stanu rzek, w połączeniu z utrzymującymi się tam upałami (temperatura rzek rośnie), sprawia, że tamtejsze elektrownie atomowe prawdopodobnie będą musiały ograniczyć produkcję energii, bo zrzuty gorącej wody mogłyby zagrozić życiu w akwenach. To tylko pogłębia, trwające od miesięcy problemy z przywróceniem pracy francuskich bloków atomowych, z których wiele jest remontowanych znacznie dłużej niż było to planowane.

Ceny prądu na przyszły rok na większości giełd były wczoraj rekordowo wysokie.

Niskie stany rzek wpływają także na produkcję energii elektrycznej z węgla. Poziom Renu spadł do krytycznego poziomu przy którym w ciągu kilku dni może zostać wstrzymana żegluga handlowa. Tymczasem ta rzeka jest jedną z głównych dróg przewozu węgla z portów ARA do niemieckich elektrowni. Niemieckie koleje są już obciążone w 100%, więc nie są w stanie przejąć transportów. Tymczasem zwały w portach ARA urosły już do maksymalnego poziomu i według szacunków WysokieNapiecie.pl mogą sięgać już 8 mln ton. Jak donosi serwis TradeWinds w niektórych terminalach węgiel gromadzony jest już na pustych placach służących wcześniej do magazynowania rud żelaza. To może utrudniać zgromadzenie wystarczających zapasów paliwa na zimę i wiosnę, gdy węgiel będzie musiał częściowo zastępować generację energii z gazu.

Czytaj także: Zielony prąd przyszłości. Skąd go będziemy mieć?

Wody brakuje także w Skandynawii. Tamtejsze elektrownie wodne uzależnione są od ilości wody zgromadzonej zwłaszcza podczas wiosennych roztopów. Ponieważ pokrywa śnieżna z roku na rok się kurczy, a lodowce topią, ilość gromadzonej w tych zbiornikach wody także systematycznie spada. Nie inaczej jest w tym roku, gdy stan magazynów wody powyżej elektrowni jest niższy od wieloletniej średniej. W krytycznej sytuacji możliwości wsparcia kontynentalnej Europy i Wielkiej Brytanii za pomocą podmorskich kabli mogą być po prostu mniejsze.

Polskie elektrownie produkują mniej przez brak węgla

Trudna sytuacja panuje także w Polsce. Zapasy węgla ze względu na wcześniejsze wzmożone wykorzystanie tego paliwa na pokrycie rosnącego zużycia w kraju i zapotrzebowania sąsiadów, a od kwietnia także ze względu na embargo nałożone na import z Rosji, są na niskim poziomie. Elektrownie zgłaszają niedyspozycyjność do produkcji energii elektrycznej, aby odbudowywać zapasy paliwa, co powoli się już dzieje. To podnosi jednak ceny energii na krajowym rynku.

Najnowsze wpisy:

Ceny prądu jeszcze rok temu były kilkukrotnie niższe niż obecnie, a rozpiętość między poszczególnymi państwami UE znacznie mniejsza. Brak spójnej polityki UE sprawia, ze poszczególne państwa starają się radzić sobie na własne sposoby i osiągają różne efekty, widoczne także w cenach hurtowych.

Kolejnym wąskim gardłem w kolejnych miesiącach, czy nawet perspektywie 2-3 lat, może okazać się dostępność statków. Ze względu na objęcie Rosji sankcjami przez Unię Europejską, statki z Rosyjskim węglem będą pływać do Azji, a węgiel z Azji, Australii czy Ameryki Południowej będzie przypływać do Europy. To zwiększy zarówno ilość przewożonego statkami węgla, jak i wydłuży czasy realizacji tych dostaw, a więc obłożenie floty. Podobna sytuacja będzie mieć miejsce z tankowcami LNG.

Czytaj także: CSIRE, czyli największe wyzwanie rynku energetycznego okiem eksperta

To wszystko będzie prowadzić w krótkim terminie do ograniczenia zużycia paliw, a przez ich silne powiązanie ze światową gospodarką, także do recesji. Dopiero w średniej i długiej perspektywie wzrost zdolności wydobywczych wywołanych wzrostem cen surowców może pozwolić ponownie pokryć rosnące globalne zapotrzebowanie na paliwa kopalne. Inną drogą mógłby być dynamiczny wzrost inwestycji w odnawialne źródła energii i oderwanie wzrostu gospodarczego od wzrostu konsumpcji paliw kopalnych.

Zielone technologie rozwijają:
Materiał Partnera
Sektor energetyczny stoi obecnie przed jednym z największych wyzwań ostatnich czasów: koniecznością przygotowania się do procesu integracji z Centralnym Systemem Informacji o Rynku Energii (CSIRE). Zmiany prawne, jakie miały miejsce w ostatnich latach spowodowały, że dystrybutorzy i sprzedawcy energii elektrycznej znajdują się w obliczu złożonych procesów rozwojowych – do 2024 roku wszyscy uczestnicy rynku energii muszą być gotowi na obsługę masowej wymiany danych w ramach systemu CSIRE.
Technologie wspiera:
Tydzień Energetyka: Niemcy miękną w sprawie swoich elektrowni jądrowych; Polski rząd dokłada do pieca; Kto oszczędza energię w UE; Polska i Węgry głosują przeciw obcięciu zużycia gazu; Węglowy interes państwowych spółek
Technologie wspiera: