Menu
Patronat honorowy Patronage
  1. Główna
  2. >
  3. Technologia
  4. >
  5. Unijne miliardy na nową energetykę. Jak je wykorzystać?

Unijne miliardy na nową energetykę. Jak je wykorzystać?

Polska chce przeznaczyć ok. 28 mld zł na transformację energetyczną z Krajowego Planu Odbudowy. Największy kawałek tortu dostanie czyste powietrze, morskie farmy wiatrowe, sieci energetyczne, inwestycje w wodór i efektywność energetyczną
oze wiatr pv sieci

Na „Zielona energię i zmniejszenie energochłonności” pójdzie jedna czwarta środków z Krajowego Planu Odbudowy. To największa część KPO, prawie 6,35 mld euro, które ma wspierać wybrane, konkretne obszary. Widać wyraźne postawienie na duże projekty energetyczne, jak offshore i sieci przesyłowe, oraz na walkę ze smogiem. Ogromne fundusze pójdą na tworzenie rynku wodoru, który trzeba będzie praktycznie zbudować od podstaw. W koszyku tym znalazła się też adaptacja do zmian klimatu, która obejmuje projekty miejskie.

Kurtyka: port w Gdyni jest priorytetem

– Mówimy o pewnym wycinku działań. Ten instrument finansowy ma swoją specyfikę. Musimy się skoncentrować na czymś po to, by inne zadania były finansowane z innych źródeł – przekonywał na konferencji w ramach konsultacji KPO Michał Kurtyka, minister klimatu i środowiska.

Wskazał na port instalacyjny w Gdyni, jako węzłowy element i gwarancję tego, by Polska mogła gospodarczo skorzystać z ogromnego przedsięwzięcia, jakim jest morska energetyka wiatrowa. W KPO wymieniony jest też port serwisowy. Pojawia się też informacja o wsparciu  2,6 GW w morskiej energetyce wiatrowej, jednak brakuje szczegółów i kontekstu umieszczenia tej mocy. W pierwszej fazie polskiego offshore ma powstać 5,9 GW, dlaczego więc dokument mówi o 2,6?

„Wsparcie dla wielkoskalowych inwestycji w OZE”, pomimo swojej nazwy, wydaje się raczej koncentrować na zapewnieniu odpowiedniej infrastruktury portowej niezbędnej dla rozwoju energetyki offshore w Polsce. Świadczy o tym również budżet wiązki – 437 mln EUR – nieporównywalnie mały w stosunku do kosztów inwestycji w samą farmę morską (koszt rzędu 2-5 mln EUR na MW przy wielkości farmy rzędu setek MW) – ocenił analityk Crido Szymon Żółciński.

Sieci na Pomorzu

KPO ma finansować rozbudowę sieci elektroenergetycznej na północy Polski, aby umożliwić odbiór energii elektrycznej wytwarzanej w OZE, w tym w morskich farmach wiatrowych.  Dodano też  rozbudowę systemu monitorowania jakości energii elektrycznej oraz wdrożenie Operatora Informacji Rynku Energii (OIRE). Budżet to 329 mln euro.

– Musieliśmy się na czymś skoncentrować. Tu finansujemy wielką infrastrukturę – finansujemy sieci przesyłowe, na czym skorzysta morska energetyka, ale też jądrowa – dodał Kurtyka.

Natomiast z funduszy spójności będą wspierane też inwestycje w OZE i OSD – czyli mniejsze projekty niż w KPO. Mój Prąd, fotowoltaika, biomasa i biogaz – to wszystko będzie finansowane z innych źródeł niż KPO – wyjaśniał minister klimatu. Jak dodał, są jeszcze środki z Funduszu Modernizacyjnego. – Chcemy powołać odrębny fundusz transformacji energetyki – przypomniał minister Kurtyka.

Wodór dla wszystkich?

Wodorowe inwestycje, na które przeznacza się niemal 800 mln euro, obejmą scentralizowane i rozproszone systemy wytwarzania, magazynowania, transportu i wykorzystania wodoru jako produktu końcowego. Do KPO wpisano praktycznie wszystkie możliwe zastosowania wodoru – w transporcie, przemyśle, ciepłownictwie i energetyce zawodowej, przemysłowej i rozproszonej w układach wytwarzania energii elektrycznej oraz jako substratu w procesach przemysłowych, w tym wodorowe magazyny energii, do wytwarzania syntetycznych paliw i nośników energii. Skorzystać mają przedsiębiorcy, samorządy i jednostki badawcze.

– Wodór ma magazynować energię z niestabilnych źródeł OZE – tłumaczył na konferencji Kurtyka.

W KPO zaplanowano 400 MW mocy instalacji do produkcji niskoemisyjnego wodoru, w tym elektrolizerów, wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Wodór niskoemisyjny obejmuje też wodór produkowany z gazu, ale przy wykorzystaniu CCS. Liczbę stacji tankowania w tym bunkrowania wodoru ustalono na 25.

Co zastąpi węgiel?

Prognozowany w scenariuszu wysokich cen uprawnień CO2 udział węgla w miksie paliwowym dla elektroenergetyki powinien się obniżyć niemal o połowę z ok. 70 proc. obecnie do ok. 37 proc. w roku 2030. W KPO zastępowanie węgla połączono z rozwojem rynku wodoru, offshoru ale też nie zapomniano o ciepłownictwie – wymienione są inwestycje w OZE oraz wysokosprawną kogenerację. Wspierane ma też być  termiczne przekształcanie odpadów (spalarnie) oraz ciepło odpadowe. Oszacowano, że z dofinansowaniem ze środków RRF na poziomie 50 proc. możliwe będzie zrealizowanie ok. 120 nowych instalacji.

KPO

Czyste Powietrze po nowemu

Środki na program Czyste Powietrze, w ramach którego Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dopłaca do termomodernizacji domów i wymiany starych pieców, mają być bardzo szybko uruchomione. Nic dziwnego, program jest gotowy, w dodatku w ubiegłym roku został uproszczony. – Od października, kiedy uruchomiono wyższe dofinansowanie widać wyraźny wzrost dotacji – powiedział minister Kurtyka.

Z KPO na Czyste Powietrze i inwestycje obejmujące budynki mieszkalne wielorodzinne ma pójść 3,2 mld euro. To wystarczy dla ok. 860 tys. budynków.  W MKiŚ szacowano potrzeby finansowania Czystego Powietrza na 8 mld euro.  „Niemniej jednak należy wziąć poprawkę na możliwość wykorzystania takiej kwoty w reżimie środków europejskich. Należy w tym kontekście również zwrócić uwagę, że horyzont wdrażania KPO jest znacznie krótszy w porównaniu do horyzontu czasowego polityki spójności” – informowało ministerstwo kilka tygodni temu portal WysokieNapiecie.pl.

Z pewnością nie uda się obronić wspierania z funduszy unijnych nowych kotłów węglowych, co teraz jest finansowane w ramach Czystego Powietrza. MKiŚ przygotowało plan pilotażowego programu „Poprawa jakości powietrza w najbardziej zanieczyszczonych gminach”, który zakłada wsparcie takich samych rodzajów przedsięwzięć jak w Czystym Powietrzu, jednak z wyłączeniem nowych kotłów węglowych i w połączeniu z wyższym wsparciem dla pomp ciepła i ogrzewania elektrycznego. W kwestii gazu nie udało nam się dowiedzieć, jak wyglądają negocjacje z Brukselą. Obie strony unikają odpowiedzi.

Nie dodadzą gazu

„Projekt rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Funduszu Spójności na lata 2021-2027 stanowi, że inwestycja związana z produkcją, przetwarzaniem, transportem, dystrybucją, magazynowaniem lub spalaniem paliw kopalnych nie kwalifikuje się do finansowania w ramach tych instrumentów. Zgodnie z tym samym rozporządzeniem państwa członkowskie będą miały ograniczone możliwości wykorzystania do 1,55 proc. krajowego przydziału z EFRR i Funduszu Spójności na inwestycje w kotły opalane gazem ziemnym i systemy grzewcze w mieszkaniach i budynkach zastępujących węgiel” – informowała portal WysokieNapiecie.pl KE.

– Z KPO nie będzie wspierana infrastruktura gazowa – powiedziała na konferencji wiceminister funduszy i polityki regionalnej Małgorzata Jarosińska-Jedynak. Jak dodała, będzie natomiast wspierana z funduszy spójności.

Komu na efektywność?

Na efektywność energetyczną i OZE w przedsiębiorstwach przeznaczono zaledwie 28 mln euro.  Jednostką odpowiedzialną za wdrożenie tych działań będzie  Ministerstwo Aktywów Państwowych.

Jednocześnie w zupełnie innej części KPO, zaplanowano wsparcie wykorzystania „zielonych” rozwiązań w przedsiębiorstwach i to w kwocie 400 mln euro. Znajduje się to w części „Odporność i konkurencyjność gospodarki”, za co odpowiedzialne będzie Ministerstwo Rozwoju Pracy i Technologii. Średni koszt inwestycji wyniesie 10 mln zł. W większości przypadków inwestycje dotyczyć będą wymiany instalacji, linii technologicznych, działań w obszarze zmniejszenia emisji procesowych etc.

Wsparcie będzie realizowane przez fundusz transformacji niskoemisyjnej przedsiębiorstw w formule konkursowej. Docelowo skorzysta około 180 przedsiębiorstw.

Czytaj także: Polski przemysł może mocno ograniczyć zużycie prądu

Zielone technologie rozwijają:
Technologie wspiera:
Od godz. 11 do 13 zapraszamy na debatę on-line organizowaną przez Towarzystwo Obrotu Energią, pod patronatem WysokieNapiecie.pl, poświęconą proponowanej przez rząd likwidacji obowiązkowej sprzedaży energii elektrycznej na giełdzie przez jej wytwórców.
gielda rynek ceny handel prad
Ceny uprawnień do emisji CO2 biją rekordy. Wielka energetyka płaci i płacze, małe instalacje myślą jak wymknąć się z systemu. Niektórym już się udało.
cieplownia.chelm
Bełchatów, Kozienice, Połaniec, Opole, Jaworzno, Żerań - odcisnął swój ślad w niemal każdej elektrowni w Polsce.
WMRozacki
Materiał Partnera
Stały rozwój technologii i malejące ceny komponentów sprawiają, że fotowoltaika w gospodarstwach domowych staje się coraz bardziej popularna. Na rynku pojawiają się nowe produkty, których innowacyjne funkcje zapewniają elastyczność i użyteczność systemów fotowoltaicznych w różnych okolicznościach. Co wyróżnia nowy trójfazowy falownik od Sungrow? Zapraszamy na wywiad z Eleonorą Potestio, Product Manager w Sungrow Germany, w którym pytamy o cechy nowego trójfazowego falownika.
Eleonora Potestio
Fotowoltaikę wspiera:
Technologie wspiera: